Brave illegalen

Twee weken geleden, op 1 april, was het weer zover: illegalen schoolden samen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag, omdat ze hadden begrepen dat ze daar een verblijfsvergunning zouden krijgen. Onzin natuurlijk. Wat was er echt aan de hand?

Sinds kort moeten vreemdelingen die een verblijfsvergunning aanvragen, duizend gulden leges betalen. Doen zij dat niet, dan wordt hun aanvraag niet in behandeling genomen. Tot nu toe was het illegaal om verblijfsvergunningen te kopen; thans is deze afwijking tot norm verheven. Mocht staatssecretaris Kosto besluiten het zo modieuze marktmechanisme op de legesheffing los te laten dan kan hij, blijkens recente beursberichten van de zwarte markt, de prijs nog vertwintigvoudigen.
Verder moeten mensen die een verblijfsvergunning aanvragen sinds 1 april beschikken over een zogeheten machtiging tot voorlopig verblijf. Dat is een door een Nederlandse ambassade af te geven visum, dat een voorlopige toestemming inhoudt om zich in Nederland te vestigen. Een illegaal die zich netjes wil gedragen en een verblijfsvergunning aanvraagt, moet sinds 1 april dus eerst naar zijn eigen land terug om daar zo'n machtiging tot voorlopig verblijf aan te vragen. Wedden dat hij die niet krijgt? Als een illegaal doet wat Kosto wil, raakt hij alleen maar verder van huis.
De boodschap is dus duidelijk. Als je na 1 april een verblijfsvergunning aanvraagt, moet je eerst duizend gulden betalen, om vervolgens te horen dat je een machtiging tot voorlopig verblijf had moeten hebben. Ergo: blijf vooral illegaal.
De reactie van politici op de drommen illegalen was voorspelbaar. Het was schandelijk allemaal. Er zouden grof geld verdienende ronselaars bij betrokken zijn. Het misbruikstigma straalde uiteraard af op de betrokken buitenlanders. De voorspelbaarheid onttrok een curieuze kant van de zaak aan het oog: een restrictief toelatingsbeleid genereert illegalen. Als het toelatingsbeleid strenger wordt, komen er meer illegalen. Wie er dus ook schuldig moge zijn, niet de illegalen zelf.
Gezien het beleid dat zij voorstaan kunnen ijzervreters als christen-democraat De Hoop Scheffer er dus nauwelijks op tegen zijn dat er illegalen zijn. Maar het schokt hun wereldbeeld tot het uiterste als die mensen zo verdomd netjes in de rij gaan staan. Het zou voor zulke lieden een hele geruststelling zijn als illegalen zich zo crimineel gedroegen als het illegalen betaamt, en in rovende en plunderende meutes door het land trokken. Dan zou de wereld weer overzichtelijk zijn. En dan zouden al die manhaftige anti-vreemdelingenmaatregelen tenminste ondubbelzinnig op hun plaats zijn.