Braziliaanse jongeren komen in opstand tegen Bolsonaro

Rio de Janeiro – Tot begin vorige week leefde Claudia (16) nog in haar bubbel. In haar WhatsApp-groepjes ging het over feestjes, make-up en welke artiesten te volgen. Af en toe fladderden wat trollen van de rechtse president Bolsonaro binnen. Maar ach. Sinds zijn aantreden in januari beheersen ze nu eenmaal een tiende van de berichten in alle appgroepen. Deze keer was het iets met universiteiten en naakt en ‘cultureel marxisme’. Dat de nieuwe onderwijsminister groot gelijk had om drie grote universiteiten te korten. Ze zouden zich schuldig maken aan ‘seksueel en ideologisch bolsjewisme’, of zo.

Opeens ging het op haar app over haar eigen school, die ook gekort wordt. Terwijl de gebouwen nu al omvallen. Er kwam discussie met haar vriendinnen. Van oudere broers en zussen begrepen ze dat de grondwet de minister verbiedt om zomaar drie universiteiten te straffen. Dat hij toen maar álle universiteiten met dertig procent heeft gekort.

In haar vriendengroep begon het te broeien. Voor het eerst durfden ze over Bolsonaro te praten. Ze bespraken hoe in vijf maanden armoede en politiegeweld zijn toegenomen. Wat betekent het dat zijn regering de quota en beurzen voor zwarte studenten wil afschaffen? En waarom mogen nu ook vrachtwagenchauffeurs, politici, grootgrondbezitters en zelfs journalisten met pistolen rondlopen?

Zo stond Claudia woensdag opeens op straat. Ondanks de stromende regen. Op haar wangen twee strijdvaardige zwarte strepen en in haar handen een zelfgemaakt bordje. Uit het eeuwige schietgebaar met duim en wijsvinger van Bolsonaro liet ze haar welgemeende advies komen: ‘Doe alsof onderwijs een wapen is.’ Om haar heen sprongen vriendinnen met andere zelfgemaakte bordjes: ‘Onderwijs kweekt een land. Wie wapens plant, zaait lijken in het zand.’

Opeens maakte ze deel uit van een protestdemonstratie van meer dan een miljoen mensen. Als uit het niets waren in meer dan 170 steden scholieren, studenten en leraren de straat opgegaan in de allereerste massademonstratie tegen Bolsonaro.

‘Imbecielen’, blafte Bolsonaro. De demonstranten waren ‘nuttige idioten’ die gemanipuleerd zouden zijn door de linkse Arbeiderspartij (PT) van ex-president Lula. Het antwoord kwam uit de beelden van de demonstraties zelf. Geen voorgedrukte spandoeken of leuzen, maar een woud aan zelfverzonnen bordjes. ‘De hersens van Bolsonaro lijken op Tinder’, stond er op eentje. ‘Alles wat hem niet aanstaat swipet hij naar links.’ Op 30 mei is de volgende demonstratie.