Braziliaanse rechters staan boven de wet

São Paulo – Was de verleiding te groot? Rechter Flávio Roberto de Souza reed een rondje in een door hem geconfisqueerde witte Porsche.

De auto was van Eike Batista, eigenaar van het ineengestorte olie-imperium X.

Samen met negen andere auto’s, waaronder een Lamborghini (die voorheen tentoongesteld stond in de woonkamer van Batista), geld en een vleugel had Souza de Porsche in beslag laten nemen. Drie auto’s bleken later in de garage van Souza’s flatgebouw te staan. De vleugel werd bij zijn buren aangetroffen.

Tot genoegen van Batista’s advocaten heeft het Openbaar Ministerie bij Justitie een verzoek ingediend om de rechter van alle processen tegen hun cliënt af te halen.

Eike Batista wordt vervolgd wegens misleiding van de financiële markten en verkoop met voorkennis. Zijn olie- en gasbedrijven produceerden veel minder olie dan beloofd. Voor de aandeelhouders loopt de schade in de miljarden.

De rechtszaak tegen Batista was de trots van Souza. In een interview in de krant Extra verkneukelde de rechter zich bij de gedachte dat hij de grote vis uit de witteboordencriminaliteit ging beoordelen en wellicht veroordelen: ‘Oog in oog zal ik zijn essentie peilen. Dankzij mijn boeddhistische praktijken weet ik heel goed wanneer iemand liegt of de waarheid spreekt. Ik ga zijn ziel ontleden. Stukje voor stukje.’

Na het formele beslag op de auto’s had Batista nog een tijdje in twee van zijn auto’s rondgereden, waarover de rechter in het interview zei: ‘Ik zie dat niet als mij uitdagen, maar als stommiteit. Het is een zelfmoordhouding. Hij zoekt meer problemen.’

Hoe kan het dat zo’n rechter vervolgens zelf in die Porsche gaat rondrijden, vragen juristen zich af. De verklaring van de rechter was dat hij er niet voor zijn plezier in reed (hij werd gespot voor het gerechtshof in Rio de Janeiro), maar dat hij er zorg voor droeg. Dat was een ‘normale gang van zaken onder vele rechters’.

Dat laatste is waar. Andere recente zaken in Brazilië, waaronder een rechter die een werknemer van een luchtvaartmaatschappij liet oppakken omdat zijn vlucht vertraagd was, of een rechter die een proces (op verzoek van de aangeklaagde) zo lang in zijn la liet liggen tot hij de zaak als verjaard kon verklaren, komen onmiddellijk boven. Je kunt het een parallelle kijk op de werkelijkheid noemen, of gewoon machtsmisbruik.