Braziliaanse scholieren dwingen deelstaat op de knieën

São Paulo – Scholieren in São Paulo zijn de strijd aangegaan met het gezag. Op 10 november bezetten ze de eerste twee scholen. Twee weken later waren bijna tweehonderd van de vijfduizend openbare scholen bezet.

De scholieren waren boos omdat de deelstaat São Paulo in januari elfduizend leerlingen wilde overplaatsen. De bedoeling van de deelstaat was om de lagere scholen van de middelbare scholen te scheiden. Vanwege een afnemend aantal leerlingen – gezinnen worden kleiner en steeds meer mensen kiezen voor particulier onderwijs voor hun kinderen – konden ze dan direct 92 scholen sluiten.

Op de Fernão Dias Pais-school barricadeerden de leerlingen uit protest de deuren. Na een eerste politie-omsingeling en dreiging met ontzetting besloot de rechter de leerlingen voorlopig in het gelijk te stellen: ze mochten protesteren. Daarbij maakten de leerlingen gebruik van een handleiding van de Chileense scholieren die in 2011 meer dan zevenhonderd scholen bezetten. Hun strategie (met schoonmaakploegen, wacht en ‘persvoorlichting’) vond overal in de deelstaat São Paulo navolging.

Hoewel niet alle leerlingen en ouders vóór de scholenbezettingen waren, was iedereen het over één ding eens: de overheidsmaatregel leek vooral een verkapte bezuinigingsmaatregel en de gedwongen overplaatsing ging veel te snel. De klassen worden volgens de leerlingen alleen maar voller, vaak zitten ze met veertig à vijftig in een lokaal. De overwerkte leraren laten het regelmatig afweten. Slechts twaalf procent van de leerlingen haalt het minimumniveau in wiskunde en slechts een derde kan aan het einde van de rit naar behoren een tekst interpreteren.

Scholiere Mirelle (16) op de binnenplaats van de Fernão Dias Pais-school: ‘We hebben hier de afgelopen dagen van alles georganiseerd. Er kwam zelfs een band optreden. Volgens mij heb ik de afgelopen weken meer geleerd dan in het afgelopen jaar. Ik heb me nooit eerder zo betrokken gevoeld. Ik voel nu pas dat ik een leerling ben, die in staat is tot leren.’

De deelstaat verklaarde deze leergierige leerlingen ‘de oorlog’ en dat kwam gouverneur Geraldo Alckmin duur te staan. Terwijl de politie traangasbommen afschoot en sirenes in het centrum van São Paulo loeiden, kwam vrijdagmiddag het nieuws binnen: het plan is afgeblazen. Er gaat nu hopelijk gepraat worden.