Brexiteers en Remainers lijken op elkaar

Londen – Op de dag van de ‘Brexit-verkiezingen’ vindt in de Londense Serpentine Gallery de onthulling plaats van de Brexit-vazen van pottenbakker en cultuurbeschouwer Grayson Perry.

Geen andere sector in de Britse maatschappij was vorig jaar meer ontstemd over de stem voor Brexit dan de culturele. Perry, echter, noemde de Brexit ‘fantastisch’. Als persoon is de voormalige Turnerprijs-winnaar voor de EU, maar als kunstenaar zag hij geweldige uitdagingen. Hij riep de kunstwereld op de provincie in te trekken, het oor daar eens te luisteren te leggen en de vergeten mensen een stem te geven. Zelf besloot Perry het voorbeeld te geven. Hij maakte twee vazen: één voor de Remainers en een vier procent grotere voor de Leavers. Om de vazen te versieren vroeg hij beide stammen om foto’s van zichzelf op te sturen en van Britse dingen waar ze waarde aan hechten. Eurosceptici stuurden afbeeldingen in van een tuin, een zwangere buik, van zichzelf in legerkledij. Eurogezinden poseerden zelfbewust voor boekenkasten, met viool, op vakantie in Venetië. Status telt.

Perry trok naar de provinciestad Boston, waar driekwart van de mensen voor Brexit had gestemd. In een buurtclub merkte hij tijdens gesprekken dat het referendum niet echt om Brussel was gegaan, maar dat het een kans was ‘Up Yours!’ te roepen naar de gevestigde orde en te proberen de snelle veranderingen in Boston af te remmen. Engeland moet weer op twee benen staan, klonk het in de stad die ironisch genoeg omringd wordt door akkers waar alleen maar Oost-Europese immigranten werken.

In de eurogezinde yogawijk Hackney, Oost-Londen, merkte Perry dat Remainers onbewust zeker zo emotioneel zijn als de Brexiteers: zij wilden per se hun geprivilegieerde positie behouden, gezegend met cultureel kapitaal en wonend in huizen die enorm in waarde zijn gestegen. Ook hier ontwaarde Perry ironie. Hij liep mee in een anti-Brexitmars, omringd door progressieve mensen die een paar jaar eerder waarschijnlijk hebben meegelopen in een protest tegen globalisering.

De ingezonden foto’s van lievelingsobjecten in eigen land bleken grote overeenkomsten te bezitten: oude kerken, de koningin, Victoriaanse brievenbussen, vossen, pieren, woonboten, een bord fish & chips… Het bevestigde Perry’s vermoeden dat beide kampen meer gemeen hebben dan ze zelf denken, wat ook bleek toen de inzenders oog in oog kwamen te staan bij de presentatie. Tot hun verbazing zagen ze hoezeer Perry’s vazen op elkaar lijken. Matching Pair, had de kunstenaar ze dan ook genoemd.