Brief uit Londen

Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zijn gezamenlijk bezig de wereld te verbeteren. Hoe kijken onze correspondenten Patrick van IJzendoorn in Londen en Pieter van Os in Washington naar elkaar. Een briefwisseling.

Dag Pieter,

Dat citaat van George W. Bush waarmee je je brief afsluit – “In mijn kabinet vragen we ons niet alleen af wat legaal, maar ook wat juist is; niet alleen wat juristen toestaan, maar wat het Amerikaanse publiek verdient.” – heeft Tony Blair onlangs in andere bewoordingen herhaald. Hij is de juridische fijnproeverij zat. Als een Judge Dredd ging hij, bij een nieuw offensief tegen asociaal gedrag, terrorisme en andere vormen van 21e eeuws ongemak tekeer tegen al die “vermoeiende en gecompliceerde” procedures. Deze uitspatting heeft voor weinig discussie gezorgd, al vroeg menigeen zich af waarover hij en Cherie – fanatiek mensenrechtenjuriste – die avond voor het slapen gaan hebben gesproken. Het probleem van de politicus/jurist Blair is geweest dat hij harde (internationale) politiek niet alleen op basis van het Oude Testament doch ook op juridische gronden wilde voeren, iets waar Bush geen poging tot deed. Dat Blair als Dubya’s Poodle (Bush wordt in de volksmond ‘Dubya’ genoemd, ‘W’ in plat Engels) meegedaan heeft aan de Irak-oorlog was volgens de meeste Britten geen succes, maar dat hij over de beweegredenen heeft gelogen onvergeeflijk. De ‘special relationship’ tussen de Britten en hun neefjes aan gene zijde van de plas, staat trouwens weer volop in de aandacht, zeker nu Europa (Tjeempie, ik begin al te denken als een Brit: ik bedoel natuurlijk ‘het vasteland’) langzaam weg drijft. Dat Blair en Bush zo goed bevriend zijn, is nog immer een raadsel. Het ideologische en persoonlijke monsterverbond tussen Margaret Thatcher en Ronald Reagan kon eenvoudig worden begrepen, ook al was Thatcher een workaholic en Reagan een luiaard. Weet je trouwens wat Thatcher in het condoléanceregister van Reagan had geschreven? “To Ronnie – Well done, good and faithful servant.” Haar bediende…? Ook de verhouding tussen de Clintons en Blair was goed te volgen, maar Bush en Blair? Toen ze elkaar in 2001 voor het eerst zouden ontmoeten, vreesden dat ze slechts hun tandpastavoorkeur zouden delen, maar op een of andere manier klikte het zo goed dat Jeremy Paxman Blair een paar jaar later de legendarische vraag zou voorleggen of ze samen bidden. Op deze vraag antwoordde Blair niet. Vast staat wel dat de twee echtparen tijdens een informele top in Texas naar de flauwe komedie Meet the Parents hebben gekeken, dit tot ergernis van Cherie Blair, die terugverlangt naar de intelligente gesprekken met collega-juristen Bill en Hillary, zo las ik onlangs in Paul Scott’s kostelijke Tony & Cherie: A Special Relationship. Het enige dat Tony Blair mist op de drooggelegde Crawford-ranch van de familie-Bush is een goed glas Franse wijn of Schotse whiskey. Hoewel hij geen ‘stand-up kinda guy’ is als Blair, zal de transatlantische verhouding onder Gordon Brown niet veel anders worden. Nog meer dan Blair is Brown een Amerika-liefhebber. Nu al brengt hij zijn vakantie regelmatig door op Cape Cod, een plaats die voor Amerikaanse Republikeinen schijnt te zijn wat Toscane is voor sociaal-democraten. Ondertussen zagen de Conservatieven moedeloos en vooral hulpeloos toe hoe Blair, een politieke koekoek, ook het baseballpetje uit de Conservatieve klerenkast graaide. Nadat Michael Howard zijn twijfel had uitgesproken over Blair’s Irakbeleid, kreeg hij van Karl Rove – leeft-ie nog? – te horen dat Bush geen tijd voor hem had. “Don’t bother coming,” klonk het vanuit het Witte Huis. Vast staat inmiddels dat de volgende Tory-leider daar wel welkom is. Dat wordt vrijwel zeker de 39-jarige David Cameron, die ‘Compassionate Conservatism’ wil laten samengaan met een ‘actieve buitenlandpolitiek’, iets waar ‘Irak’ een voorbeeld van was. Zijn vijf jaar jongere politieke vriend George Osborne, beoogd minister van financiën onder Cameron I, heeft Bush al een keer ontmoet in diens tijd als gouverneur en hield tijdens de verkiezingen afgelopen november een krachtig pleidooi voor Dubya (“If Kerry is the answer, then what on earth is the question?”). Zijn rivaal voor het leiderschap, David Davis, wordt er niet moede van om Bush’s motto ‘Good for me, good for my neighbour’ aan te halen. De net afgevallen kandidaat, Liam Fox, staat nog dichter bij Bush. Onlangs vertelde hij zich opgelaten te voelen omdat Bush iedere keer ‘Listen to Liam’ schijnt te zeggen tegen collega-wereldleiders, die helemaal geen Liam kennen. Zelfs de grootste Britse krant, The Sun, is schaamteloos pro-Bush, hetgeen te maken heeft met de persoonlijke voorkeur van haar eigenaar en geestelijk hoofdredacteur, Rupert Murdoch. Het was dan ook de enige krant aan wie Bush tijdens zijn bezoek aan Londen een interview gaf, en dat op bladerafstand van de Page 3-girl, toch opmerkelijk voor een president van een stuk bewoonde wereld waar ontblote tepels van zangeressen voor een schok kunnen zorgen en een minister van justitie een beeld waarop de harde meisjesborsten van de Heilige Maagd (omschrijving van Reve) zichtbaar zijn, laat bedekken. Een eiland van anti-Amerikanisme vormt thans de Londense burgemeester Ken Livingstone, die trouwens voor het overige een dure en vervelende grap is (daarover een andere keer meer). Altijd in voor een rel, is hij in een gevecht gewikkeld met het personeel van de Amerikaanse ambassade dat weigert de tolheffing te betalen, omdat men dit als een belasting beschouwt, en daarvan zijn diplomaten vrijgesteld, iets waar jij meer van moet weten… Een item hierover werd op het nieuws overigens fraai ingeleid met ‘Yankees for Nothing’. De betaalachterstand van de ambassade is inmiddels 150.000 pond. Ik ben benieuwd hoe Livingstone dat geld gaat incasseren. Misschien moet ik eens nagaan of Blair – die tegenwoordig in een BMW rijdt, omdat een Jaguar in zijn belevingswereld een conservatieve automobiel is – deze heffing ook moet betalen. Hij is immers de echte Amerikaanse ambassadeur, toch?

Groetjes uit Londen,

Patrick

voor de hele vriefwisseling klik hier: http://www.groene.nl/briefuit.html