Brisante onthullingen

Canberra - Is Australië eigenlijk trots op Julian Assange, de icoon-iconoclast achter WikiLeaks? De waarheid is: best een beetje. En dat is in belangrijke mate te wijten aan de overhaaste reactie van de eigen premier Julia Gillard, toen de eerste van de 250.000 Amerikaanse diplomatieke telegrammen in december naar buiten kwamen. ‘Illegaal’, oordeelde Gillard meteen. Maar een groot deel van haar eigen Labor-fractie bleek het daar niet mee eens, net als honderden WikiLeaks-aanhangers die onder aanvoering van moeder Assange in Melbourne demonstreerden. En een brief ondertekend door 26 hoofd-redacteuren van Australië’s voornaamste media riep Gillard vervolgens op om steun te betuigen aan de opgejaagde WikiLeaks-voorman. 'Veel van de openbaringen zijn van belang geweest’, stond onder meer in de brief. 'Ze hebben burgers inzicht gegeven in hoe de VS denken over een aantal van de meest complexe zaken in het hedendaagse buitenlandbeleid.’ En ten slotte concludeerde de federale politie dat Assange geen wetten overtreden had.
Gillard bond in. Terwijl ze schoorvoetend toegaf dat ze te fel was geweest, deed haar minister van Buitenlandse Zaken Kevin Rudd nog een extra duit in het zakje. Assange was alleen de boodschapper, stelde hij, de VS hadden maar beter op hun spullen moeten letten. Daarmee werd de WikiLeaks-affaire ook een nieuw hoofdstuk in Australië’s eigen politieke driestuiverroman: het gehakketak tussen premier Gillard en minister Kevin Rudd, die premier was tot hij door Gillard onderuit werd gehaald. De WikiLeaks-telegrammen onthulden over beiden pijnlijke zaken.
Maar er was ook serieus nieuws, zoals over de Australische inzet in Uruzgan. Binnens-kamers bleken Australische diplomaten helemaal niet te geloven dat het trainen van de Afghaanse politie door Australische militairen veel uit zou halen. 'Een treinwrak’, noemde een minister het Afghaanse politieapparaat, maar niettemin beloofde Australië onverminderde steun aan Washington. Een andere brisante onthulling leidde tot zware druk op de relatie met China. Want hoewel Australië officieel een grote voorstander is van een Australisch-Aziatische alliantie, had de Australische minister van Buitenlandse Zaken tegen Hillary Clinton verklaard dat militaire actie tegen China natuurlijk nooit uitgesloten moest worden.
Australische krantenlezers smulden net zo veel als elders. In een opiniepeiling van de Sydney Morning Herald noemde 71 procent van de respondenten de militair die de diplomatieke telegrammen aan WikiLeaks leverde 'een held’. En waar hij in Time een tweede plaats kreeg, kroonde Australië’s invloedrijke online tijdschrift Crikey Julian Assange tot persoon van het jaar. 'Een ding is zeker, we zullen in 2011 meer horen van Julian Assange,’ schreef Crikey hoopvol.