Brits ‘No’ zet doemscenario’s te laat overboord

Londen – Ruim zestig sociaal-democratische kamerleden namen vorige week de trein van half acht van Londen naar Glasgow. De grootste stad van Schotland is een bolwerk van de strijders voor de Schotse onafhankelijkheid.

Met name teleurgestelde leden van de arbeidersklasse hebben zich bekeerd tot het evangelie van Alex Salmond. Reden voor de Britse Labour-partij om zieltjes terug te winnen.

Het viel niet mee.

‘Go back tae London!’ was zo ongeveer de vriendelijkste opmerking voor de bezoekers, die partijactivisten met rode ‘No Thanks’-bordjes gebruikten als lijfwacht. Een maand nadat de stad vanwege de Gemenebest Spelen was omgedoopt tot The Friendly City liepen de Engelse politici kans om een Glasgow Kiss te krijgen, de plaatselijke benaming van een kopstoot. ‘Het debat leeft wel’, constateerde een ex-minister.

De afgelopen maanden had het Better Together-kamp zich toegelegd op economische argumenten, met dreigementen dat de Schotten het pond niet kunnen houden en dat de koopkracht zal dalen. Nu dat amper blijkt te werken, leggen de politici de nadruk op de zegeningen van de 307 jaar oude unie en de bijbehorende britishness. Dat laatste bleek moeilijker dan gedacht. Jarenlang was het bijna een taboe om lovend te spreken over britishness en de rijke geschiedenis van Groot-Brittannië. Tegelijkertijd kregen minderheden alle ruimte om hun cultuur te uiten, of het nu ging om Tamils, Ghanezen of Schotten. Onlangs nog zijn zelfs de inwoners van Cornwall bestempeld tot een officiële etnische minderheid.

Charles Moore wierp in The Daily Telegraph de vraag op wat het land bijeenhoudt. In de Verenigde Staten heeft de grondwet deze functie, elders is het godsdienst of etniciteit. ‘Het voornaamste bindmiddel van Groot-Brittannië is het parlement’, schreef de conservatieve commentator. ‘Als het parlement verzwakt, verzwakt Groot-Brittannië mee.’ ’s Werelds oudste parlement heeft echter de laatste jaren veel aanzien verloren. Er is macht overgeleverd aan Brussel, kamerleden vertoonden frivool declareergedrag en kamervoorzitter John Bercow heeft onlangs een veredelde bordenwasser uit Australië voorgedragen als hoofdgriffier. Eeuwenoude tradities zijn door de jaren heen gesneuveld.

De grootste klap kwam in 1999 toen de Labour-partij de Schotten een eigen parlement schonk. Het was bedoeld om een einde te maken aan het onafhankelijkheidsstreven, maar bleek dat alleen maar te hebben versterkt. Een neveneffect van een zelfstandige Schotse natie is dat Labour voortaan kan fluiten naar een meerderheid in de rest van het land. Dat speelde in het achterhoofd van de deelnemers aan het parlementaire schoolreisje.