Britse humor om kunstprijs

Londen – Het is weer Turner-tijd. Nee, niet voor J.M.W. Turner met zijn mist, wind en regen, maar voor de naar deze schilder vernoemde prijs die binnenkort voor de dertigste keer wordt uitgereikt.

‘Well, it was better than standing in the rain’, ‘The new carpet smells really nice – that’s what I will remember’, ‘(f)art’, ‘They should be paying us to see this tripe’. Wie wil lachen moet in het souterrain van Tate Britain de briefjes op de muur lezen waar bezoekers hun gedachten kwijt kunnen over de vier kanshebbers voor de Turner Prize. Geen volk is immers zo gevat als de Engelsen, of het nu gaat om de opmerkingen op de website van The Guardian over een wanprestatie van de nationale voetbalploeg, de koppen in The Sun (‘Last Mango in Paris’ na de sluiting van Les Halles is memorabel) of de Turner Prize. Hoewel vrijwel alle grote namen van de Britse kunstwereld deze onderscheiding hebben gewonnen – Gilbert George, Damien Hirst, Anish Kapoor, Steve McQueen, de gebroeders Chapman – is het een nationale grap geworden. Ja, een variant op de Carbuncle Cup voor het lelijkste nieuwe gebouw.

De grap draait om de klassieke vraag: is het kunst? Wat de meeste Engelsen betreft is kunst iets wat op z’n minst aan de muur hangt. Het liefst een afbeelding van een hooikar, een schip of een schreeuwende paus, of desnoods kleurrijk behang. Dat laatste is waar de inzending van Ciara Phillips op neerkomt. Ze is gekraakt door critici, maar op de Tate-klaagmuur is ze de enige die lof krijgt. De andere drie inzendingen betreffen videokunst.

Briljant is evenwel het filmessay van de Ier Duncan Campbell over eigendom van beelden en objecten, bijvoorbeeld van de Afrikaanse kunst in het zeeroversmagazijn dat British Museum heet. Zijn If for Others is veeleisend, waarschijnlijk te veeleisend. Het vraagt niet alleen 55 minuten van je tijd, maar ook een beetje kennis over de Afrikaanse cultuur, de pop-art van Andy Warhol en de filosofie van Jean Baudrillard over de wereld der objecten. Waarschijnlijk zijn de commentaren ‘Cool but is a bit confusing’ en ‘Think I missed the whole point of it’ aan deze gedoodverfde winnaar gericht.

Doch, het zou passend en geboden zijn om de prijs ter gelegenheid van deze dertigste editie uit te reiken aan de bezoekers met hun hilarische en typerende reacties.