Britste privatisering leidt tot vuile rivieren

Londen – De Theems is weer levensvatbaar. Na eind jaren vijftig te zijn doodverklaard, zwemmen er zeehonden en zelfs dolfijnen in de monding van Engelands bekendste rivier. Onder de Londense bruggen zwemmen 125 verschillende soorten vissen, waar er een halve eeuw geleden hooguit palingen te vinden waren. Onder de rivier wordt een superriool aangelegd, wat ertoe moet leiden dat er over een paar jaar zelfs kan worden gezwommen. Alleen plastic afval is nog een probleem. Steeds meer Londenaren rapen daarom zwerfvuil bij laagtij.

Onlangs verspreidde Water UK, toezichthouder bij de waterbedrijven, een positieve video. De privatisering van het water in 1989 heeft ’s lands rivieren schoner gemaakt, zo luidt de blijde boodschap. Niet langer zijn wij Britten, klonk het, de vieze man van Europa. De promotievideo toont zwanen, eenden en otters die tevreden gebruikmaken van de rivieren. Een hond schudt zich droog na een duik in een rivier. Zestienduizend kilometer is in die drie hoogkapitalistische decennia schoongemaakt.

Is het beeld wel zo rooskleurig? Is de Theems een uitzondering? Het World Wildlife Fund meldde dat de rivieren in Engeland weer in kwaliteit achteruitgaan doordat er steeds vaker rioolwater in terechtkomt. Dat gebeurt niet alleen na hevige regenval, maar ook routinematig omdat verouderde waterzuiveringsinstallaties het aanbod niet meer aankunnen. Tevens belandt er veel landbouwgif in de rivieren, alsook fabrieksafval. Geen enkele rivier is schoon genoeg om in te kunnen zwemmen. De Environment Agency zou niet meer genoeg geld hebben om tests uit te voeren.

Wel heeft dit agentschap weten vast te stellen dat slechts een van de negen waterbedrijven de afgelopen jaren voldoende met het milieu rekening heeft gehouden. Tussen 2014 en 2018 is er bijna veertig miljoen euro aan boetes uitgedeeld, terwijl het inkomen van de waterreuzen in die jaren meer dan tien miljard euro bedroeg. Met die boetes is iets merkwaardigs aan de hand, zo ontdekte The Times, namelijk dat waterbedrijven, allemaal streekgebonden monopolies, zelf de hoogte kunnen bepalen. Water UK is, zoals toezichthouders dat wel vaker zijn, tandeloos.

Binnen de Europese Unie blijken alleen Slowakije en Roemenië smerigere rivieren te hebben. Engeland, waar de waterprivatisering het verst is doorgevoerd, zal de Europese doelstellingen van 2027 vrijwel zeker gaan missen. Wat dat betreft komt Brexit als geroepen voor de staat en de in het geld zwemmende waterbedrijven, maar niet voor pootjebadende kinderen in de idyllische ogende rivieren van Kent, Yorkshire en Somerset.