Brood in therapie

Of er in haar leven personen waren waarmee ze nog iets had uit te vechten, vroeg de therapeut aan Zuster Ingrid uit Medisch Centrum West. De bedoeling was om haar te verleiden tot het doen van een ‘vergevingssessie’, als onderdeel van de zogenaamde redecision therapy. Dat er zo'n te vergeven persoon in haar leven was, maakte Zuster Ingrid wel duidelijk. Maar ze schudde beslist van nee toen haar gevraagd werd plaats te nemen in het midden van de groep. Gretig dook de therapeut op deze weigering, die hij interpreteerde als een afweermechanisme. Maar actrice Annemiek Verdoorn gaf de enige juiste reden voor haar weigering. Ze knikte naar de camera. Ze wilde De reis naar binnen die RTL4 voor haar had geboekt, niet vervolgen. Tenminste, niet in het bijzijn van de televisieploeg. Daarmee onderscheidde ze zich van haar collega mevrouw Helmink uit Goede tijden, slechte tijden, die in een eerdere aflevering van dezelfde tv- serie huilend en krijsend een jeugdtrauma verwerkte.

Het intrigerende van een tv-programma als De reis naar binnen is de onmogelijkheid ervan. Bekende Nederlanders die op televisie in therapie gaan, dat maakt de kloof tussen de televisiekijker en de therapeut alleen maar groter. Van de veilige intimiteit, die de voorwaarde is voor een geslaagde therapiesessie, is op tv immers niets over. Een groepstherapie is bovendien, net als een theatervoorstelling of een kerkdienst, een onverfilmbare ervaring. Dit zijn collectieve gebeurtenissen met een zorgvuldige opbouw. De tv weet geen vorm te geven aan het begrip ‘gemeenschap’, en maakt er een een-op-eenervaring van. En uit de zorgvuldige opbouw toont de tv alleen maar de hoogtepunten, want televisie heeft altijd haast. Typerend is dat er in een aantal afleveringen van De reis naar binnen op een cruxiaal punt in het proces afstand werd genomen. Namelijk bij het 'losmaken’ van de groepsleden. Wim Bosboom en Herman Brood deden allebei braaf mee met het kennismakingsrondje en met de eerste verbale oefeningen van hun therapie. Maar toen er een muziekje werd opgezet en iedereen opstond om een beetje te dansen, haakten ze allebei af. Herman Brood had zich voor de gelegenheid passend 'vrij’ gekleed in een heerlijke zachte pyama, maar hij ging in het drankhoekje staan om zich op z'n eigen manier los te maken. Wim Bosboom bleef stijf in z'n driedelig pak op z'n stoel zitten. Hij wilde voorkomen dat hij zou gaan zweten, was zijn verklaring. Dat ziet er niet uit op televisie.
Geen van de betreffende therapeuten wees deze Bekende Nederlanders op het belang van dit (samen) bewegen. De overgang naar een ander, meer fysiek bewustzijnsniveau werd simpelweg overgeslagen. Maar de eregasten mochten wel meedoen aan de meer spectaculaire onderdelen van zo'n sessie, en werden daarbij in extreme close-ups gefilmd. Daarmee verraadden de makers van De reis naar binnen hun werkelijke bedoelingen. Het was hen niet te doen om een educatieve rondgang langs verschillende therapieen, maar om het doorbreken van de facade van bekende Nederlanders. Gelukkig lieten deze zich niet allemaal foppen. Wim Bosboom nam in de 'voice-dialogue’-sessie de controle over, en voerde prekerig het woord alsof het ging om een aflevering van zijn tv- column Dat willen we nog even kwijt. En Herman Brood ging er bij de 'rebirthing’-therapie halverwege van tussen, op zoek naar het dichtstbijzijnde cafe. De therapeute wilde aantonen dat dit Hermans vluchtpatroon was, maar Brood was onaanspreekbaar. 'Ik verveel me’, was zijn commentaar. Dat was ook het enige wat hij losliet tijdens de sessie, bij het betreden van zijn eigen binnenste: Ik verveel me zo.
Even leek hij hiermee een tipje op de lichten van De Innerlijke Brood. Maar het was uiteindelijk zijn commentaar op de hele operatie. En daarmee trof hij de makers en de kijkers van De reis naar binnen in hun zwakste plek. Want wat er verder ook uit was gekomen, op z'n minst was het programma bedoeld om de verveling te verdrijven van een heleboel mensen. Maar dat was een 'innerlijke’ waarheid waar niemand op zat te wachten.