Film

Bruce Willis (II)

Film: Sin City van Frank Miller en Robert Rodriquez

De kleur van het bloed bevat de code van het morele universum in de nieuwe film Sin City van de Amerikaanse comicskunstenaar Frank Miller en de Texaanse cineast Robert Rodriquez. Wit is goed en geel is slecht, heel slecht. Rood is ertussenin, op de grens tussen donker en licht. Uit het lichaam van Hartigan (Bruce Willis) stroomt wit bloed; hij is een goede politieagent. Marv (Mickey Rourke) bloedt knalrood; hij is een zachtaardige reus die mensen doodt die «verdienen te sterven». Yellow Bastard (Nick Stahl) heeft geel in zijn aderen; hij is een moordenaar en een verkrachter van kinderen. Al deze figuren bestaan in een wereld waarin de achtergronden zwart zijn, afgewisseld met spaarzame momenten van wit. Bij het decoderen van de kleuren kristalliseert zich de stad van zonde, broedplaats van onheil, speeltuin voor corrupte politici en verdorven geestelijken.

Sin City is verreweg de beste film in de carrière van twee ogenschijnlijk opgebrande Hollywood sterren, Bruce Willis en Mickey Rourke. Willis, die in de nieuwe, misselijkmakende actiefilm Hostage aantoont hoe laag een acteur werkelijk kan dalen, speelt hier weer de sterren van de hemel. Om duidelijk te zijn: Willis en Rourke bevinden zich in Sin City niet vanwege hun intellectuele acteerkwaliteiten. Zij «acteren» in de film omdat hun lichamen fungeren als betekenisgever van hun personages, doordat zij iconische acteurs bij uitstek zijn. Een van de redenen waarom Rourke na de jaren tachtig in een neerwaartse spiraal is beland, ondanks schitterende films als Angel Heart van Alan Parker, was mislukte plastische chirurgie. Op een zeker ogenblik was zijn gezicht zo misvormd door alle ingrepen dat er niets meer over was van de sexy ster van weleer. De ironie is dat hij in Sin City nog lelijker is door inventieve make-up. De makers geven gestalte aan mens/monster Marv door allerlei prothesen te plakken aan zijn toch al verbouwde ge zicht. Willis daarentegen behoudt zijn mannelijke aantrekkelijkheid, gesymboliseerd door krach tige, hoekige gelaatstrekken.

Bij Willis gaat het iets dieper. Zijn Hartigan is een amalgaam van typische Willis-personages: gewone, twijfelende mannen die moeten kiezen tussen goed en kwaad. Getekend door jaren van hard werken als politieagent zou Hartigan het liefst een vader en echtgenoot willen zijn. Maar dan staart het typische dilemma van de actieheld in de populaire cinema hem in het gezicht: kan hij onrecht de rug toekeren? En hoe ver mag hij gaan om het recht te laten zegevieren? Willis/Hartigan is een en al reflectie, niet alleen van cinematografische archetypen als Dirty Harry of Ethan, de cowboy en Indianenhater in John Fords klassieker The Searchers, maar ook van gerechtsdienaars in de huidige tijd, bijvoorbeeld terroristenjagers van de CIA of ondervragers in Abu Ghraib en Guantánamo Bay. De geschiedenis heeft geleerd dat moraliteit en oorlog bijna nooit samengaan. Precies zo illustreert het morele universum van Sin City dat duidelijke defi nities van goed en slecht niet be staan. Wat overblijft zijn verschillende schakeringen van wit, rood en geel.

Deze visuele details treden ge doseerd naar voren en wel bij de gratie van de achtergrond. Sin City is zwartwit, en dan overwegend zwart – het is door en door film noir. De film is gebaseerd op de serie Sin City-comics die tussen 1991 en 1993 is verschenen bij uitgeverij Dark Horse en die inmiddels is gebundeld in de vorm van grafische romans. Kunstenaar Frank Miller, die bekend is vanwege zijn inventieve herverbeelding van Batman in The Dark Knight Returns, laat met zijn werk zien dat hij noir perfect begrijpt, niet alleen de filmversie van dat genre, maar vooral de literaire tak ervan. Zijn teksten zijn een mix van hoog, in de gedaante van Raymond Chandler, en laag, bijvoorbeeld Mickey Spillane. Millers The Hard Goodbye, dat een van de drie hoofdverhaallijnen van Sin City vormt, begint met Marv die zuipt en zuipt en de liefde bedrijft. In de tekst is Marv de klassieke hard boiled-verteller: «The night is hot as hell… She’s telling me she wants me. She sound like she means it…»

De vertederende domheid van Marv en zijn gewelddadige in stincten krijgen iets beeldschoons in Millers werk, óók in de filmversie ervan. Hierin ligt de perfectie van de film Sin City: Miller en Rodriquez zijn erin geslaagd de grafische romans te repliceren op het witte doek. De bouwstenen van de film zijn van precies hetzelfde comicsvocabulaire als Millers werk. Het maakt dus volstrekt niet uit wat je doet: de comics lezen of naar de film gaan. En dat is een doorbraak, voor beide kunstvormen.

Sin City is te zien vanaf 2 juni

Comics van Frank Miller zijn te koop bij importwinkels en de betere boekhandels in Amsterdam