Brussel – Goed voelt Khomaies (48) zich na 36 dagen hongerstaking niet meer. ‘Maar het gaat. Ik drink koffie en thee met veel suiker. We moeten vooruit.’ Hij begon met 699 andere sans-papiers, ongedocumenteerden, op 23 mei aan een hongerstaking in de Begijnhofkerk in het centrum van Brussel en in lokalen van de Vrije Universiteit Brussel en Université Libre de Bruxelles. Het doel: een collectief generaal pardon afdwingen bij staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (cd&v), zoals in 1999 en 2009 al eerder gebeurde.

Op de honderden matrassen in de kerk liggen uitgeputte stakers te slapen. Velen werden al afgevoerd naar het ziekenhuis. De gezondheid van de meer dan vierhonderd overgebleven mensen is volgens hulporganisaties kritiek. Sommigen wordt de wanhoop te groot: iemand probeerde zelfmoord te plegen door een scheermes in te slikken, vier anderen naaiden hun mond dicht. Maar er zijn er ook die nog rondlopen. Op de plek van het altaar is zojuist het middaggebed richting Mekka gehouden.

In België zijn naar schatting 150.000 mensen die buiten reguliere asielprocedures vallen. Ze wonen vaak al jaren in het land. Khomaies vertrok 22 jaar geleden vanuit Tunesië naar Europa: eerst zes jaar in Nederland, nu al zestien in België. ‘Ik had thuis geen toekomst, we waren met elf kinderen. De afgelopen jaren heb ik onder andere in de bouw en op een markt gewerkt. Soms van vijf uur ’s morgens tot ’s avonds laat. Dan verdiende ik 25 tot 30 euro zwart op een dag, of ik werkte voor eten of sigaretten.’

De stakers worden gesteund door de gepensioneerde priester Daniël Alliët. ‘Ik ben dertig jaar geleden op de groep gebotst. Mijn moeder was alleen met negen kinderen. Het woordje solidariteit zal ze niet gekend hebben, maar ze heeft ons altijd meegegeven dat het niet zinvol was te leven voor een grotere boerderij of een auto. Voor mij gaat het evangelie daar om, al de rest is eigenlijk bedrog.’

De hongerstaking duurt voort, maar staatssecretaris Mahdi is op het moment van schrijven vooralsnog geen centimeter verschoven. Vorige week twitterde hij: ‘(…) de uitzondering mag de regel niet worden. Er komt geen collectieve regularisatie en iedereen die de hongerstakers hoop geeft, giet olie op het vuur. Doe dat niet, want je speelt met mensenlevens’.


Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee volgens het Missing Migrants Project (IOM): 866