Bulgaarse bonussen moeten wel terug

Sofia – Bulgarije geldt als het zorgenkindje van de EU. Maar zelfs van een achterlijk broertje kun je wat leren. Want terwijl in Nederland minister Spies zich het hoofd breekt over wat te doen met de miljoenenbonus voor een falende woningcorporatiedirecteur treedt in Bulgarije premier Boyko Borisov hard op tegen de graaicultuur. Teruggeven of weg­wezen, is de keuze. De rechtse populist beloofde bij zijn aantreden drie jaar geleden dat hij een einde zou maken aan de zelfverrijking door politici en hun medewerkers die voor elke handeling extra financiële compensatie kregen. Voortaan zouden ze gewoon werken tegen een vast salaris. Des te pijnlijker was het dan ook voor Borisov toen twee weken geleden duidelijk werd dat van hoog tot laag de bonuscultuur nog altijd bestaat.

Borisov, die naar verluidt elke nieuw benoemde minister alvast een ongedateerde ontslagbrief laat ondertekenen, stelde een ultimatum. Wie in de afgelopen drie jaar was aangesteld op een politieke post en bonussen had ontvangen, kreeg een paar dagen om het geld terug te storten. Wie dat niet deed, kon op zoek naar een nieuwe baan. Ondertussen zou een wet worden voorbereid om de beloningsregels eens en voor altijd aan te passen. Na afloop van het ultimatum maakte Borisov de resultaten op een persconferentie bekend. Triomfantelijk leunde hij achterover. Ministers, onderministers, burgemeesters, politiek assistenten: bijna allemaal hadden ze eieren voor hun geld gekozen en diep in de buidel getast. Sommigen hadden zelfs leningen afgesloten om de deadline te halen. Ruim driehonderdduizend euro was terug­betaald, bijna negenhonderd keer het ­gemiddelde Bulgaarse maandsalaris. Slechts één iemand had geweigerd en was ontslagen.

Het opgehaalde geld kwam ten goede aan een fonds voor ernstig zieke kinderen, vertelde de premier. Vrienden van een jongen met huidkanker waren opgetrommeld om hem voor de camera’s te bedanken. Borisov leunde nog verder achterover. Tijd voor politiek en het redden van de reputatie van zijn regering. Zijn mensen, zo betoogde hij, waren zich van geen kwaad bewust geweest. Ze wisten vaak niet eens dat ze eigenlijk bonussen ontvingen en waren het slachtoffer geworden van de ingewikkelde ­beloningsregels die hun voorgangers hadden opgesteld. Dat waren de echte zakkenvullers.