Bundel: De universiteit van de toekomst

Deze maand verschijnt van onze redacteur Casper Thomas het boek ‘Competente rebellen, over de grootste universiteitsrevolte in de Nederlandse geschiedenis. Ter gelegenheid hiervan presenteert De Groene Amsterdammer een bundeling van de beste stukken over de universiteit die de afgelopen jaren ons blad verschenen. Hoe ziet de universiteit van de toekomst eruit?

Medium cover

‘Vertrouw niet op de woorden van een autoriteit, maar ga af op je eigen oordeel’, hield de rector van de Universiteit van Amsterdam studenten in 2013 nog voor in haar jaarrede. Deze studenten moesten volgens haar uitgroeien tot ‘competente rebellen’ met een onafhankelijke en kritische geest. Begin 2015 voegde een groep competente rebellen de daad bij het woord en bezette het Maagdenhuis, het bestuurlijke centrum van de Universiteit van Amsterdam. Ze hadden genoeg van het ‘rendementsdenken’ dat in hun ogen de universiteiten beheerst.

De Maagdenhuisbezetting groeide uit tot het grootste studentenprotest in de geschiedenis van Nederland en werd gesteund door talloze docenten, onderzoekers en hoogleraren. Ook zij uitten hun zorg over de vermarkting van academia: de universiteit zou een diploma- en publicatiefabriek geworden zijn, die kwantiteit boven kwaliteit stelt. En de bijval kwam niet alleen uit eigen land. Tijdens de zes weken durende bezetting werd het Maagdenhuis druk bezocht door buitenlandse onderzoekers, schrijvers en professoren die hun steun kwamen betuigen en gratis gastcolleges verzorgden. En protesterende studenten in buitenlandse steden, van Londen tot Vancouver, wezen naar Amsterdam als directe inspiratiebron. Het Maagdenhuis werd symbool van de roep om een nieuwe universiteit: de universiteit van de toekomst.

Het broeit al langer in academia en de afgelopen jaren volgde De Groene Amsterdammer het publieke debat over de universiteiten nauwgezet. Zo publiceerden we een groot verhaal van De Onderzoeksredactie over de nevenfuncties van hoogleraren, een onderzoek naar de vastgoedspeculaties van de Universiteit van Amsterdam en kritische artikelen over het nieuwe leenstelsel voor studenten. Tijdens de Maagdenhuisbezetting spraken we met universiteitsmedewerkers over hervormingen in het onderwijs en met protesterende studenten wereldwijd. Ook hield redacteur Casper Thomas een tweewekelijkse blog bij, waarin hij de protesten duidde.

In deze bundel verzamelen we de beste verhalen over de universiteit die de afgelopen jaren in De Groene Amsterdammer verschenen. Als terugblik op een roerige periode, maar ook als leidraad voor het denken over de universiteit van de toekomst. Hoe moet deze eruitzien? En welke aanknopingspunten zijn er voor het formuleren van een nieuwe visie? Daarover gaat het vooral in deze bundel. Zo stelt filosoof en socioloog Willem Schinkel dat we moeten beginnen bij een grondige analyse van ons wetenschapssysteem, en pleit Martha Nussbaum voor een herwaardering van de geesteswetenschappen als basis voor democratie. Want, zoals Casper Thomas verderop in deze bundel stelt: we moeten een nieuw antwoord formuleren op de vraag: ‘Waartoe is de universiteit op aarde?’

Deze bundel kunt u gratis downloaden.

Medium inhoud