Elisabeth Steinz, En een nacht

Burgerlijk

Elisabeth Steinz geeft het hoofd­personage in haar debuutroman En een nacht vrij spel. Zonder zich te laten weerhouden door enige morele grens gaat de jonge Isabelle tijdens een confronterende periode in haar leven op zoek naar zichzelf en het geluk. Een en ander resulteert in een verhaal vol vreemde relaties, rauwe seks en voortdurend vluchtgedrag, dat op momenten vraagt om geduld van de lezer.

Elisabeth Steinz, En een nacht, € 17,90
e-book, € 13,95

Medium cover.php

Isabelle staat koel tegenover emoties, reageert overpragmatisch op problemen en is kil tegen haar beste vriendin. Niet dat ze zich nooit laat leiden door vurige verlangens, nog sterker, ze praktiseert haar perversies zonder excuus. Haar vriend heeft haar aandacht zelden, liever stort ze zich op webcamseks en spannende dates met internetlovers. Wanneer haar vader een ongeluk krijgt, rent ze steeds verder weg van de confrontatie met zijn naderende dood, van Amsterdam, en van haar geliefde aldaar. Isabelle lijkt een vrouw die de liefde misbruikt, die egoïstisch en ergerlijk zelfverzekerd is, maar ten slotte vooral hopeloos op zoek blijkt te zijn naar een plek waar ze gemoedsrust vindt.

Steinz maakt haar hoofdpersonage draaglijk door haar als ik-figuur neer te zetten. Lezend vanuit haar perspectief wordt begrip mogelijk. Ze roept af en toe zelfs ontzag op voor de manier waarop ze met relaties en seks durft om te gaan. Liefdeloze lust alleen is het volgens Isabelle overigens niet wat haar drijft, want: ‘Het uitbannen van liefde is ook een vorm van hartstocht; om dat samen te doen kan zeer intiem zijn bovendien.’

Noem het hartstocht, maar Isabelle’s impulsieve escapades beginnen gedurende het verhaal te vermoeien. Inmiddels is wel helder dat ze dierlijk geil is en weinig grenzen kent, ze doet het immers zelfs met de geliefde van haar beste vriendin. Lezen wordt hierdoor haast wachten tot Isabelle zich een keer blootgeeft, ook al weet Steinz telkens weer met haar eigenzinnige toon en beschrijvingen af te leiden: ‘Want we zochten en zochten, maar natuurlijk wel in een afgebakend gebied: dat van de ondeugd. Daar roken, proefden, voelden we het. Daar trilde, klopte, sidderde het. (…) De zonde moet je voeden, want zijn terrein betreed je vandaag de dag niet zomaar meer. Vreemdgaan an sich, dat is allang niet meer genoeg. Vreemdgaan is burgerlijk.’

Een verademing zijn de scènes waarin Isabelle een denkbeeldige reis met haar vader onderneemt met de Trans Siberië Express, en de lezer een kijkje krijgt in haar ziel. Want hoe losgeslagen ze ook is, het naderende afscheid van haar vader kan ze niet ontvluchten. De gesprekken met hem tijdens de reis geven Isabelle de kans zich voor te bereiden op het einde. Zonder te vervallen in sentimenten schetst Steinz een ontroerende situatie tussen vader en dochter. Die lijn past op het oog niet in het geheel, maar dat maakt Steinz’ techniek goed: het grote plaatje blijft diffuus, maar aan details een overvloed. Door zo te schrijven creëert ze een droom zoals die ook in realiteit ineens de gedachten overvalt.

Andere momenten waarop Steinz Isabelle’s persoon meer duiding en diepgang geeft, zijn de passages waarin ze haar vriendinnen ontmoet. Zowel de Depressieve Romantica als Merel van middelbare leeftijd heeft invloed op Isabelle; de een voortdurend ten prooi aan hevige emoties, de ander juist excellerend in ‘loslaten’. Uit deze scènes blijkt overigens Steinz’ talent voor observatie: ‘Ze zat wel heel ostentatief “los te laten” en zocht kennelijk in die buitenwereld waaruit ze zich probeerde los te wrikken, bij mij, wel naar erkenning voor haar eenzame strijd. Want wie zich van al de rest bevrijdt is uiteindelijk wel alleen.’

Het zijn de passages om de hoofdlijn heen die het hoofdpersonage én de roman zelf interessant maken. Een lichte teleurstelling is het dan ook wanneer je als lezer steeds wordt teruggevoerd naar het verhaal van Isabelle en haar affaires, dat zich uiteindelijk ontwikkelt tot een puberale eurotrip van twee overspeligen richting Marokko.

Deze duidelijk autobiografisch getinte roman maakt nieuwsgierig naar volgend werk van de debutante, wier blik op de achterflap van het boek tussen de letters door aanwezig lijkt. Met En een nacht laat Steinz zien dat ze over grenzen durft te denken en op een eigenzinnige manier kan kijken en daarover schrijven. Jammer alleen dat haar verhaal niet helemaal kan overtuigen.

Elisabeth Steinz

En een nacht

De Bezige Bij,

237 blz., € 17,90