Commentaar: Amerika

Bush slaapt goed

Trots leek de regering-Bush niet te zijn op haar beslissing om voor het eerst een belangrijk bewapeningscontroleverdrag te schrappen. Anders zou ze die niet bekend hebben gemaakt vlak na het vrijgeven van de sensationele en dus alle aandacht opslorpende Bin Laden-video. Maar de stap was niet onverwacht: het ABM-verdrag stond immers in de weg van de droom om met een rakettenschild Amerika militair onkwetsbaar te maken. Het enige verrassende was de milde reactie van de rest van de wereld. Na het Amerikaanse succes in Afghanistan is zelfs Poetin beducht voor het verwijt dat hij tweespalt zaait in de coalitie tegen het terrorisme. Hij hoeft overigens niet te vrezen dat het antirakettensysteem Ruslands kernarsenaal zal neutraliseren. Daarvoor zal het, zelfs in de meest optimistische verwachtingen, veel te beperkt blijven.

Voor China ligt de situatie anders. Dat land heeft slechts een twintigtal intercontinentale kernwapens en zou dus door een Amerikaans rakettenschild de facto nucleair ontwapend worden. Vandaar de vrees dat China op het schrappen van ABM zal reageren door de uitbreiding van zijn kernarsenaal te versnellen. India zou zich daardoor bedreigd voelen en op zijn beurt meer kernwapens gaan produceren, wat Pakistan ertoe zou aanzetten om hetzelfde te doen. Het is dus vooral in Azië dat Bush’ beslissing verstrekkende destabiliserende gevolgen kan hebben.

Een nucleaire bewapeningswedloop in Azië zou bovendien het risico verhogen dat tijdens de productie van splijtstoffen een en ander verdwijnt en in handen van groepen als al-Qaeda terechtkomt. Die zouden ze kunnen gebruiken om een vuile bom te maken: radioactief materiaal gewikkeld rond conventionele springstoffen, dat niet met raketten maar met een vrachtwagen of een schip Amerika binnengesmokkeld zou worden en een stad als Washington voor tientallen jaren onbewoonbaar zou maken. Zo dreigt het antirakettensysteem het terroristische gevaar nog groter te maken.

Over het risico dat nucleair materiaal in de verkeerde handen valt, lijkt Bush overigens geen slaap te verliezen. Eerder dit jaar verminderde hij het budget dat Clinton had uitgetrokken om de proliferatie van splijtstoffen uit Rusland te helpen voorkomen met honderd miljoen dollar. Begin september liet hij China weten dat hij geen bezwaar had tegen de uitbreiding van China’s kernarsenaal als Beijng niet te luid zou protesteren tegen zijn antirakettensysteem. Dat doet vermoeden dat de president minder geïnteresseerd is in globale veiligheid dan in Amerika’s globale macht en in het stimuleren van zijn militaire industrie, die aan het rakettenschild zo’n honderd miljard dollar zou verdienen.