Ricky Gervais als Tony in de Netflix serie After life © Natalie Seery / Netflix

Kijken naar het nieuwe seizoen van After Life voelt als het terugkeren naar een vertrouwd vakantieadres: je kent de plek en de gebruiken, je weet al hoe aangenaam het hier toeven is, en ja, je zal krijgen waar je op hoopt.

Uit het brein van de Britse komiek Ricky Gervais (1961) is al prachtige televisie voortgekomen – denk aan de series The Office (2001-2003) en Extras (2005-2007) – maar After Life neemt binnen zijn oeuvre een unieke plaats in. De toon is namelijk zachter dan in veel van zijn andere werk, met meer ruimte voor tederheid en minder voor cynische grappen. Laat After Life zich eigenlijk wel het best omschrijven als komedie? Of eerder als psychologisch drama? Of als feelgood – nee, die term past niet, want er wordt flink gescholden, en het verhaal draait nog altijd om een man (Tony) die rouwt om zijn overleden echtgenote. Maar waarom hangt er dan alsnog zo’n warme gloed over deze zes nieuwe afleveringen? Dat is de verdienste van Gervais, die behalve de regisseur en schrijver ook de hoofdrolspeler van After Life is, en die bovengenoemde genres moeiteloos blijft vermengen.

Door het aanhoudende verdriet om zijn overleden echtgenote doet Tony al tijden waar hij zin in heeft. Het levert al weer memorabele scènes op: dat Tony in een lunchtentje een man imiteert die met een hoge piepstem tegen zijn baby praat, dat hij een cactus smijt naar een auto die over een zebrapad scheurt, dat hij de as van zijn vader wil uitstrooien op een speciale plek in een kroeg en ruzie krijgt met de cafébaas, waarna Tony de as in diens gezicht smijt: ‘ I hope it was his cock, you cunt.’

Tja, nogal directe humor, soms meer voor een glimlach dan voor een schaterlach, maar het werkt wel, en dat is vooral te danken aan hoe strak alles geschreven is: Gervais excelleert in dialogen, vrijwel elk gesprek is slim en snel, met die uitgekiende combinatie van lompheid en lichtheid.

Uiteindelijk gaat After Life vooral om moeizame rouwverwerking. Tony wurmt zich vloekend door de dagen heen, en blijft zo uitstellen dat hij zich tot zijn bestaan als weduwnaar moet verhouden. Dat was in de allereerste afleveringen van After Life overigens al hetzelfde, en hier en daar wekt dat een wat sleetse indruk: in essentie heeft Gervais een serie gemaakt die al drie seizoenen hetzelfde vertelt. Alle welbekende bijfiguren mogen ook nu opdraven: de postbode, de krantencollega’s, de vrouw op de begraafplaats. Het zijn soms amper personages, eerder pionnen die even het toneel op worden geschoven en dezelfde eigenschappen vertolken, allemaal in datzelfde kneuterige Britse dorpje.

Maar toch: ondanks die formulematigheden roept After Life een wereld op waar je automatisch naar wilt blijven terugkeren. En ondertussen, in dit derde en laatste seizoen, verandert er wel degelijk iets bij Tony: steeds meer vraagt hij zich af of het echt kan, om helemaal niemand iets geven. Of voelt hij stiekem nog genoeg voor anderen, en wil hij toch deel blijven uitmaken van deze fijne, overzichtelijke wereld?

After Life is te zien op Netflix