Californisch gesoebat over de doodstraf

San Francisco – ‘Ik heb het gedaan. So what?’ Nathan Burris (49) staat voor de rechter wegens moord op zijn ex-vriendin en haar partner in Richmond, Californië. Burris voert zijn eigen verdediging; berouw toont hij niet. Tijdens de zitting vervloekt hij de slachtoffers en maakt de nabestaanden belachelijk.

‘Ik ben blij dat ik nog leef”, zegt hij, wanneer de rechter hem vraagt waarom hij steeds moet lachen. ‘Ik leef, zij niet. Dat is het enige wat telt.’ De rechtbankverslaggever van de San Francisco Chronicle schetst een helder verhaal: Burris is een intens slechte man. Tijdens de rechtszaak vond een referendum plaats over afschaffing van de doodstraf in Californië. ‘Als hij schuldig wordt bevonden, komt er een extra zitting over de vraag of hij doodstraf krijgt of levenslang. Als Californische kiezers de doodstraf afschaffen, wordt deze zitting geschrapt’, schrijft de verslaggever één dag voor het referendum.

In Californië is bij wet vastgelegd dat alleen kiezers kunnen beslissen over afschaffing van de doodstraf. De belangrijkste actiegroep voor afschaffing, Yes on Prop 34, voerde campagne met het volgende argument: de doodstraf is te duur. In Californië ligt gemiddeld 25 jaar tussen de uitspraak en de uitvoering van de straf, terdoodveroordeelden hebben allerlei mogelijk­heden tot hoger beroep. Sinds 1978 is de doodstraf slechts dertien keer in praktijk gebracht, terwijl er in Californië 726 mensen in de dodencel zitten. Afschaffing zou de staat 130 miljoen dollar per jaar opleveren. Het argument sloeg aan bij grote kranten in Californië, maar ondanks hun steun stemde 52,8 procent van de Californiërs tegen afschaffing van de doodstraf.

‘We hebben verschillende boodschappen ingezet om verschillende groepen te overtuigen’, verklaart een woordvoerder van Yes on Prop 34 hun strategie. ‘Voor een volgende campagne zullen we meer nadruk moeten leggen op inhoudelijke argumenten, zoals de onomkeerbaarheid en het gevaar onschuldigen te executeren.’

Interessant aan de rechtszaak van Burris is dat nabestaanden van slachtoffers na afloop van het referendum in de San Francisco Chronicle vertelden dat zij juist vóór afschaffing van de doodstraf hadden gestemd. Levenslang, betoogden zij, is erger dan de doodstraf. ‘Ik wil dat hij iedere dag opnieuw geconfronteerd wordt met zijn daden’, zei de zus van Burris’ ex-vriendin.