Cambodjaanse koning Sihanouk aanbeden als godheid

Phnom Penh – Na vier dagen van ceremonies is in Cambodja koning-vader Norodom Sihanouk gecremeerd. Honderdduizenden mensen reisden af naar Phnom Penh om afscheid te nemen van een man die door velen werd aanbeden als een god, maar verre van heilig was.

‘Dit is het einde van een tijdperk’, zegt Srey Sopha. ‘Dat stemt me verdrietig. Maar wat ben ik er trots op dat de wereld nog één keer kon zien wat voor een geweldige koning Sihanouk was.’ De 43-jarige vrouw heeft zojuist bij de begrafenisstoet gestaan om afscheid te nemen van de man die veel Cambodjanen als een tweede vader beschouwen.

Sihanouk overleed op 15 oktober. Maar omdat tradities in Cambodja nu eenmaal voorschrijven dat het lichaam van de koning pas op de honderdste dag na zijn dood gecremeerd mag worden, moest de crematie wachten tot afgelopen maandag.

Tijdens de parade, waarvoor drie dagen was uitgetrokken en die eindigde met een tocht van de met goud bedekte doodskist van de koning naar het paleis, liepen de emoties hoog op. Een politieman vergat zelfs dat hij was ingehuurd om de orde te bewaren. Bij het zien van de kist viel hij op zijn knieën en sloeg de handen voor de ogen. Want de liefde voor Sihanouk was groot.

Toch was hij verre van heilig, aldus Lao Mong Hay. De politiek analist begrijpt de liefde, maar niet dat de mensen zich alleen maar de goede dingen van Sihanouk willen herinneren. Want wat besprak de koning in de vroege jaren zeventig met Pol Pot, de leider van de Rode Khmer, die Cambodja in diepe ellende zou ­storten? ‘Als je weet dat je vader een misdaad heeft begaan, dan hoef je dat toch niet te verzwijgen? We weten dat Sihanouk betrokken was bij de machtsovername van de Rode Khmer, maar hij was woedend toen ik voorstelde dat hij daarover in de rechtbank de waarheid zou vertellen. Hij beriep zich op zijn immuniteit en zette mij op een lijst met zijn ergste vijanden.’

De meeste Cambodjanen kijken liever met een nostalgische blik terug op het leven van Sihanouk. ‘Hij bracht ons vrede en wijsheid’, zegt Moul Sotaea, een 43-jarige manager. ‘Ik hoop dat de overheid het land net zo zal regeren als Sihanouk heeft gedaan. Dan ziet onze toekomst er goed uit.’

‘Hij was de echte leider van het volk’, vindt ook Lao Mong Hay. ‘Maar hij heeft een grote fout gemaakt en dat is een zwarte smet op onze geschiedenis.’