Campagnediscipline

Dat de redactie van het NOS-journaal is uitgegroeid tot een springplank voor aankomende CDA-politici en vice versa is een fenomeen waar de geoefende kijker inmiddels aan gewend is. Het resultaat is een nieuwsbulletin dat bijna uit zijn voegen barst van de gezagsgetrouwheid. Het is al even slikken als het Jeugdjournaal jubelend opent met de mededeling dat dank zij de nieuwe afluisterbevoegdheid voor de politie ‘de boeven veel makkelijker gevangen kunnen worden’, en nu beginnen ze ook al bij RTL.

Eerder deze week lekte via NRC Handelsblad het bericht uit dat Frits Wester, de ongelukkige campagneleider van Elco Brinkman, tot hoofd van de parlementaire afdeling van RTL4 en RTL5 is benoemd. Terwijl de CDA-lijsttrekker zich met zijn laatste krachten naar de campagnefinish in Lisse sleepte (waar een gemeen grijnzende Lubbers hem voor het oog van de camera’s slapjes op de schouder sloeg met een vernietigend: ‘Het gaat best goed, jongen’) bleek ook zijn laatste steunpilaar het zinkende schip te hebben verlaten. Wester, die de laatste dagen van de campagne steeds meer tot zondebok werd verklaard door allerlei CDA-coryfeeen, van Deetman tot De Koning, was naar eigen zeggen al maanden in het bezit van een contract bij de omroep van Joop van den Ende en John de Mol. Het was de afgelopen weken wel heel erg opvallend hoe de politieke verslaggevers van de Luxemburgse U-bochtpiraat het telkens weer klaarspeelden om bij Brinkman in de campagnebus met geen woord te reppen over zaken als Arscop, oom Arie, illegale vuurwapens en de konijnenjacht. Dat het tot in de diepste vezel platgeinstitutionaliseerde NOS-journaal de kijkertjes niet nodeloos wil verontrusten, daar zijn we aan gewend, maar van de jonge dynamische RTL-reporters hadden we wat meer nieuwsgierigheid voor het pionierswerk van Fons de Poel c.s. verwacht. Blijkbaar wilde men de nieuwe chef niet nodeloos bruskeren.
Ondertussen verraste Brinkman vriend en vijand door plotseling toch op te komen dagen voor een interview met De Poel, terwijl hij de dagen ervoor telkens had verzekerd dat hij niet met zijn journalistieke kwelgeest in een ruimte wilde staan. Zo ontwapenend-chaotisch was Brinkmans uitleg voor zijn verrassingsbezoek aan de Brandpunt-studio (iets met een troostend woord van Mohamed Rabbae), dat dat onmogelijk nog door zijn campagnestaf kon zijn bedacht. Het was weer een bewijs voor de theorie dat Brinkman gaandeweg deze camapagne steeds menselijker is geworden. Ook zijn verzuchting 'Van je familie moet je het hebben’, geslaakt in de hitte van het finale lijsttrekkersdebat bij Paul Witteman en Ferry Mingelen, wees daarop.
Wat een verschil met de strategie van de PvdA, die deze campagne geen enkele ruimte voor improvisatie voor welke kandidaat dan ook wilde laten. Om niets aan het toeval over te laten hadden Felix Rottenberg en zijn campagnestaf een soort almanak gefabriceerd, waaruit de kandidaten vrijelijk konden putten als ze iets wilden zeggen zonder zich een buil te vallen. Het boek geeft antwoorden op alle mogelijke vragen. Zeer opvallend was het gebruik van deze campagnegids tijdens een debat over progressieve economie in de Amsterdame Balie. Daar zat PvdA-kandidaat Ferd Crone, voorheen bekend als het creatieve genie van de FNV, het hele debat door als een gek door de uitsprakengids te bladeren, om zo de ene na de andere onbenulligheid te uiten. Ook PvdA-kandidaat Rick van der Ploeg, toch aangetrokken als de jonge hond, bleek zich nauwgezet aan de regie-aanwijzingen te houden. Die riep tot stomme verbazing van de bezoekers van het debat opeens het tot op de draad versleten cliche uit dat 'de politiek meer de wijken in moet’. Hoe het ook zij: met de fractiediscipline zit het wel goed bij de PvdA, de komende vier jaar.
Politici die echt voor hun idealen stonden waren spaarzaam gezaaid deze campagne. Een gunstige uitzondering betoonde zich Toine Manders, lijsttrekker van de op het anarcho-rechtse gedachtengoed van de Amerikaanse filosofe Ayn Rand leunende Libertarische Partij. De 24-jarige rechtenstudent zat verleden week donderdag achter het stuur van zijn auto met een interviewster van de KRO-radio naast zich. Terwijl Manders een tirade hield tegen alle beperkingen die van staatswege worden verkondigd, en de snelheidsgrenzen op de wegen in het bijzonder, vloog zijn wagen in razende vaart uit de bocht. Dank zij de wakkere KRO-verslaggeefster konden de luisteraars live meegenieten van de piepende remmen en de knal tegen het vangrail. Eindelijk een man die zijn nek uitsteekt voor zijn principes, maar zijn collega-partijbestuurders dachten er anders over. Die gingen vreemd genoeg over tot een onmiddellijk royement.
Tot slot ook nog een pluim voor de campagnestaf van de Natuurwetpartij, een politiek New Age-gezelschap met de bekende actrice Wieteke van Dort als voornaamste stemmentrekker. Deze partij verspreidde een folder waarin misdaadbestrijding door middel van transcendentale meditatie centraal stond. In Lelystad zouden daar al grootse resultaten mee zijn bereikt. Dank zij een groep van een kleine honderd meditatoren is de criminaliteit aldaar in een jaar met twintig procent gedaald, aldus de Natuurwetpartij. Puur vanwege de uitgestraalde positieve energie. Alle nieuwe gevangenissen van Aad Kosto kunnen gelijk weer tegen de vlakte als deze methode landelijk wordt ingevoerd.