Carnaval

Zaterdagavond 21 februari, enkele minuten over acht: de stem van de nieuwslezer galmt door de kamer. Hij heeft het over de onderhandelingen tussen dictator Saddam en VN-secretaris Annan, onderhandelingen die in een cruciale fase zijn beland. In de stem van de journalist lijken de eerste ontploffingen van een precisiebombardement al te weerklinken.

Ik sta in de keuken, verwikkeld in mijn eigen private oorlog. Op het aanrecht is de dreiging tastbaar. Het kluitje aan elkaar geplakte zalmmoten is steenhard. Mijn vingers lopen over de bevroren massa. Ik treur, het is een ramp. Langs mijn rug glijden de tv-beelden van het acht-uurjournaal. Van Bagdad naar Amsterdam. Over twee uur zal die recalcitrante vis nog altijd niet zijn ontdooid. Drieduizend Marokkanen. Ik wring de punt van mijn mes tussen twee moten. Er valt geen beweging in te krijgen. Op het moment dat ik overweeg de saumon met verse tagliatelle door een broodmaaltijd te vervangen, schreeuwt in mijn rug een stem in het Arabisch. Het besef dringt tot mij door dat ik iets van wezenlijk belang heb gemist. Ik draai me bruusk om. Het zalmkluitje valt als een baksteen op de vloer. Mijn ogen zuigen de laatste beelden van het item op. Moslims worden in het Arabisch toegesproken door een onbekende op een plein in de hoofdstad. Volgens de ondertitels is hij tegen een interventie in Irak. Een stoet protesterende Marokkanen stroomt door de straten van Amsterdam richting het Amerikaanse consulaat. Iets met hakenkruizen - een Clinton-pop, een vlag? - dat met de Verenigde Staten wordt geassocieerd, is door de politie in beslag genomen. Einde item. Ik raap de bevroren vis op. Dan maar brood.
Maandag 23 februari. Ik begin mezelf vragen te stellen over mijn geestelijke gezondheidstoestand. Heb ik eergisteren gedroomd of ben ik aan een acute hallucinatie ten prooi gevallen? Is er echt in Amsterdam een pro-Saddam- of anti-Clintondemonstratie van drieduizend buitenlanders geweest? Ik heb de zes nationale dagbladen uitgeplozen. Ik heb ze meermalen doorgespit. Met een vergrootglas gelezen. Van achteren naar voren en van links naar rechts. Tegen het licht gehouden om geheime berichten te ontdekken. Ik heb niets over die demonstratie gevonden. Geen reportage, geen foto met onderschrift, geen kort bericht, geen regel.
De enige optochten die rijkelijk worden verslagen, zijn die van de carnavalsviering. Overal duiken plassende en drinkende nepprinsen op. Hier en daar valt wel het bericht te lezen dat een illegaal zich heeft verraden door zijn verjaardag ietwat al te luidruchtig te vieren. Hij werd door de Haagse politie gepakt. Ongetwijfeld belangwekkend, evenals het nieuws dat veel carnavalsoptochten vroegtijdig ophielden. ‘Omdat de deelnemers te nat werden.’
Maar mijn honger naar nieuws was van een andere aard. De vragen blijven regenen. Ik wil weten wie er achter de Amsterdamse demonstratie zat. Democraten of fundamentalisten? Marokkanen gaan doorgaans niet zo snel de straat op. Waarom nemen ze het met z'n drieduizenden op voor Saddam? Wat zijn hun beweegredenen? Zijn ze in Irak-comitÇs verenigd? Zijn die demonstranten politiek bewust of door occulte netwerken gemanipuleerd? Staan ze vijandig tegenover de Nederlandse positie in het conflict of willen ze alleen een eigen geluid laten horen? Zijn het vredesduiven of anti-westerse haviken?
Allemaal legitieme vragen, die door geen dagblad worden beantwoord. Rust hier soms een taboe op? Leggen de redacties zichzelf een vorm van zelfcensuur op? Is men bang dat zelfs minimale aandacht voor een als vijandig te beschouwen demonstratie als reclame voor de organisatoren zou kunnen fungeren? Of is men, volgens een collectief elan van politieke correctheid, bevreesd dat een reportage over protesterende Marokkanen het racisme in Nederland zou kunnen aanwakkeren?
Het is voor de gemiddelde rijtjeshuisbewoner natuurlijk niet erg geruststellend om duizenden min of meer Saddam-gezinden hun leuzen in het Arabisch door de Amsterdamse straten te horen roepen. Er zou misschien een vijfde-colonnepsychose kunnen ontstaan. Dan maar geen reporter op dit kruitvat afsturen. Maar ik ben een volwassen lezer en ik blijf voorlopig, buiten een kort item op tv, van een volwassen nieuwsvoorziening verstoken. Ik weet niets over drieduizend, naar ik aanneem legale demonstranten in Amsterdam, maar wel bijna alles over een luidruchtig feestvierende illegaal in Den Haag. Ik zit in de mist en zie overal spoken. Ik word door twijfels bevangen. Heb ik me vergist? Was die zalm echt? Of waren die mensen op tv drieduizend Limburgers die als moslim verkleed hun carnavalsvirus in de hoofdstad kwamen verspreiden?