GroenLinks in Wageningen verward, Spong kiest aanval

CDA dwingt tot politieke stilte

AMSTERDAM – Door de weigering van CDA en VVD om de campagne te hervatten, houden deze twee de overige partijen die dat wel zouden willen in een wurggreep. Het overleg waartoe SP-lijsttrekker Jan Marijnissen heeft opgeroepen, staat daarom op losse schroeven.

Tegelijkertijd is GroenLinks in Wageningen al dagen in spoedberaad om te voorkomen dat de moord op Pim Fortuyn de partij meesleurt. De man die wordt verdacht van de moord was actief binnen de actiegroep Milieu-Offensief, waarmee GroenLinks ter plaatse banden onderhoudt. De advocaten van Fortuyn onderzoeken zelfs of er nog meer schuldigen zijn die hebben aangezet tot moord. ‘Dit zou zich weleens kunnen uit strekken tot mensen in de regering’, aldus mr. Gerard Spong.

Het overleg tussen de verschillende politieke partijen staat met name door de opstelling van CDA en VVD onder druk. ‘Het is uitgesloten dat het CDA zijn campagne zal hervatten om het simpele feit dat andere dat wel gaan doen’, aldus woordvoerder Jack de Vries van het CDA. De Vries:‘Wij zijn baas van onze eigen afwegingen die wij maken. Onze stelling is de volgende: er is een weloverwogen besluit genomen om de campagne niet door te laten gaan. Het CDA zal dus geen campagne voeren.’

CDA-lijsttrekker Jan Peter Bal kenende wordt daarin gesteund door VVD-leider Hans Dijkstal. ‘Wat de anderen ook doen, wij zullen geen campagne meer voeren’, zegt zijn woordvoerster Petra Ginjaar. ‘Het besluit is vorige week niet voor niets genomen, wij voelen er weinig voor om door te gaan.’ Ginjaar vraagt zich dan ook af of de bijeenkomst van de lijsttrekkers zaterdag nog wel zin heeft.

De positie die het CDA inneemt lijkt mede ingegeven door de laatste opiniepeilingen van voor de moord. Die waren gunstig voor de partij. Het CDA, dat voor de moord eventuele samenwerking met de Lijst Pim Fortuyn niet wilde uitsluiten, zou daarom mogelijk geen nadelige effecten kunnen ondervinden van de moord op Fortuyn. Door voet bij stuk te houden, plaatst het CDA de andere partijen voor een ethisch dilemma. Doorgaan met de campagne zal niet alleen worden uitgelegd als schoffering van Fortuyns nagedachtenis, maar ook als het doorkruisen van de eerder gemaakte afspraken waarover alle partijen het al eens waren.

De PvdA heeft nog niet gerea geerd op het standpunt van het CDA. GroenLinks wilde evenmin commentaar geven op de positie van CDA en VVD. SP en D66 hebben al eerder laten weten dat zij na de begrafenis van Fortuyn vrijdag in Rotterdam en Driehuis-Westerveld wel zouden willen doorgaan met de campagne. Vice-premier Borst (D66) verklaarde deze week in het televisieprogramma B&W bijvoorbeeld dat de campagne weer moest worden opgepakt na de begrafenis. Volgens D66 is ‘een open, maar wel ingetogen’ debat in de laatste maanden voor de verkiezingen zelfs noodzakelijk.

Mocht de campagne door sommige partijen worden heropend, dan zal de bewegingsvrijheid van de lijsttrekkers beperkt zijn. Alle prominente kandidaten worden sinds maandag bewaakt door de politie, ook bij hun huisadressen.

Binnen de verschillende partijen is ook sprake van verwarring. Vooral GroenLinks in Wageningen voelt zich in het nauw gedreven. Een dag na de moord riep de lokale afdeling al een spoedvergadering van linkse regionale kopstukken bijeen. Volgens de Wageningse wethouder en loco-burgemeester Jack Bogers heeft zijn afdeling hierover ook contact gehad met de landelijke leiding. Partijvoorzitter Mirjam de Rijk ontkent dat echter. Zij zegt ‘niets’ te weten van onrust in de partijgelederen. Ze weet wel ‘zeker’ dat Volkert van der G. geen lid is van GroenLinks.

Het beraad in Wageningen was een initiatief van Marian Stuiver, plaatselijk gemeenteraadslid van GroenLinks. Stuiver wist dat verdachte Volkert van der G. min of meer uit de eigen gelederen afkomstig was. Stuiver is ‘boos’ dat Volkert van der G. (‘geen domme jongen’) met zijn daad ‘ons hele gedachtegoed heel erg beschadigt’. Stuiver vreest bovendien een scherpe reactie van extreem rechts tegen alle progressieve partijen. ‘Lijkenpikkerij’, aldus Stuiver.