Cherry is altijd alleen

Spierwit geverfde lokken haar heeft popzangeres Neneh Cherry nu aan weerszijden van haar gezicht. Voor de rest zijn haar krullen nog zwart. Het gemixte haar benadrukt de gemixte afkomst van Cherry. Een Zweedse moeder heeft ze. Haar vader is een Afrikaanse percussionist. En haar achternaam komt van haar stiefvader, de Amerikaanse trompettist Don Cherry. ‘Met haar uiteenlopende culturele achtergronden is Neneh Cherry de verpersoonlijking van een wereld waarin grenzen niet meer bestaan’, staat er in Oors Popencyclopedie over de popzangeres.

Het resultaat van zo'n grenzeloze wereld zou een soort gemiddelde kunnen zijn, een ondefinieerbaar ratjetoe van stijlen. Maar Neneh Cherry rafelt juist zorgvuldig de verschillende componenten van haar afkomst uit elkaar en onderzoekt ze afzonderlijk. Haar eerste album Raw Like Sushi was een hoekige rapplaat, waarin ze het straatleven in een grote stad bezong. Op de voorkant stond ze in een stoere pose, de handen omwikkeld alsof ze een bokser was en behangen met het goud dat echte rappers kenmerkt. In interviews gaf Cherry aan dat de rapper voor haar slechts een tijdelijke fase was. Een opmerkelijke uitspraak in een periode waarin vooral zwarte jongeren de rap bedreven alsof het levensnoodzaak was, waarin de drang om erbij te horen belangrijker was dan de drang om binnen die rapstijl een individuele stem te laten horen. Je moest vooral doen alsof je was geboren met Adidas-schoenen aan en een koddig petje op. Cherry, een van de weinige vrouwen die zich waagde aan de rap, gaf gewoon toe dat ze de stijl had geleend. Vanwege de rauwe energie en de attitude van de rappers, zei ze.
Cherry’s tweede plaat Homebrew was een ingetogen, geraffineerde popplaat. Rappen deed ze zo nu en dan een enkel refrein. De foto’s op de hoes tonen Cherry in verschillende vrouwelijke posen. Als verzorgde moeder achter een kinderwagen. In een slonzig ochtendhemd bij de waslijn. Als een jonge Afrikaanse voor een folkloristische doek. Alsof ze een paar vrouwenstijlen had geleend, omdat elementen ervan haar aanspraken. Het mooie is dat Cherry op die foto’s altijd alleen is. Haar muziek klinkt alsof deze in nauwe samenwerking met andere muzikanten is gemaakt, en dat blijkt ook uit de credits. Maar op foto’s en in clips zie je weinig terug van die collega-muziekmakers. Daarin lijkt Cherry op haar blonde tegenbeeld Madonna. Beide vrouwen presenteren zich nadrukkelijk als vrouwen op zoek naar de verschillende, soms tegenstrijdige beelden in zichzelf.
Op haar nieuwe album staat het nummer ‘7 Seconds’ dat Neneh Cherry zingt samen met de Afrikaanse popster Youssou N'Dour. Een liedje over een pasgeboren kind, dat nog geen begrip heeft van kleur en dat een miljoen stemmen hoort die het vertellen wat ze moet denken. In de zwart-witte clip geen knusse verbroedering van Cherry met Youssou N’ Dour. De zwarte zanger en de koffiebruine zangeres stonden allebei aan een kant van een straat vol mensen. Het filmpje was niet veel meer dan een traag afwisselend scherpstellen op de twee zingende personen, die telkens te voorschijn kwamen te midden van de mensenmassa.
Cherry’s nieuwe clip heeft net zo'n eenvoudig idee. Hij zal niet meedingen in de race om de MTV Awards die binnenkort weer losbreekt, maar het is een van de meest intrigerende clips die momenteel te zien valt. Je ziet Cherry zingend in een café vol mannen. Ze lijken haar niet op te merken. Zij is net zo onzichtbaar als de gemimede glazen bier en de gemimede kaarten in de lege handen van de mannen. Prachtig hoe Cherry door zo'n kleine ingreep de realistische café-setting tot een mysterieuze plek maakt, waar mannen een ritueel uitvoeren dat de vrouw niet kan doorgronden. 'Woman’ heet dit nummer.
Op de voorkant van Cherry’s nieuwe cd staat mevrouw zelf met een tuinbroek aan en in een stoere pose. Omringd door kirrende dames in Spaanse jurken met roesjes. De cd heet Man.