Chileense spookverschijning

Niemand wist hoe hij was gearriveerd en niemand weet hoe hij is verdwenen. Een zakenman herkende hem vorige week vrijdag in het Amstel Hotel. Generaal Pinochet. Ooit een onopvallende maar ambitieuze Chileense officier die in 1973 de democratisch gekozen socialistische president Allende verried en de dood in dreef, en die vervolgens zeventien jaar lang als leider van een militaire junta en als president de gehate dictator van Chili was.

Nog steeds is dat land niet van hem af, al wordt Chili nu meer dan vier jaar democratisch bestuurd, want in de door hem opgestelde grondwet heeft Pinochet laten vastleggen dat hij voor 1996 niet kan worden afgezet als opperbevelhebber van de landstrijdkrachten.
In Chili zit men met hem in de maag, in Oost-Europa wordt het Pinochet-model- autoritair bestuur plus vrije markt - nu door velen bewonderd, maar in Nederland kan deze oud-dictator toch niet welkom zijn? Hij heeft drieduizend doden op zijn geweten. Om van de vele duizenden politieke gevangenen en ballingen maar te zwijgen.
Nederland behoorde altijd tot de scherpste critici van Pinochets bewind. Nu was de Nederlandse regering - demissionair en onttakeld, dat wel - opvallend zwijgzaam. En ook de Chileense ambassade zegt niets van dit bezoek te weten. Volgens het Amstel Hotel is hij onder een valse naam gearriveerd. Toen was uitgekomen wie hij was, heeft de directie ‘onmiddellijk actie ondernomen’ en heeft men hem verzocht het hotel te verlaten, omdat men niet voor zijn veiligheid kon instaan.
Dat klinkt mooier dan het was. Het Amstel Hotel is pas in actie gekomen toen Amnesty International van deze vreemde gast op de hoogte was gebracht. Het klinkt nogal vreemd dat een gezelschap van twintig mensen, inclusief bodyguards, niet eerder zou zijn opgevallen. Het is onwaarschijnlijk dat de BVD van niets wist. Zeker is dat de Amsterdamse politie was ingeschakeld om Pinochet te begeleiden.
Geruchten waren er te over. De ex-dictator zou Duitsland zijn uitgezet en hier zijn toevlucht hebben gezocht. Hij zou op doorreis zijn geweest naar Tsjechie om wapens aan te kopen (hij is daar intussen inderdaad gearriveerd). Maar niemand kan met zekerheid bewijzen dat hij ook niet in Nederland was om zaken te doen en dat het alle betrokken instanties beter uitkwam te doen alsof ze niets wisten.
Nederland is er trots op dat het altijd op de bres staat voor de mensenrechten en biedt daarom ook onderdak aan het tribunaal voor de oorlogsmisdaden in ex-Joegoslavie. Het zou heel vreemd zijn als we het verblijf van een notoire mensenrechtenschender als Pinochet dan oogluikend toestaan omdat onze industrie er beter van wordt.
Je zou eerder verwachten dat de Nederlandse regering de democraten in Chili zou ondersteunen in hun strijd tegen de resten van de dictatuur door scherp tegen dit rare bezoek te protesteren en Pinochet alsnog tot ongewenst persoon te verklaren. Het was toch aardig geweest als hij op z'n oude dag door een dappere Nederlandse politieman in arrest was gesteld, bijvoorbeeld op grond van het anti- folterverdrag van 1988. Als de Oostduitse partijleider Honecker helemaal naar Chili moest om te overlijden, kan Nederland voor de Chileense dictator Pinochet toch niet te ver weg zijn als laatste rustplaats?