China houdt zijn eigen plaaggeest overeind

Peking – Hoe het precies in elkaar stak zal wel nooit helemaal duidelijk worden. Maar voor iedereen die het wil zien is het nu in ieder geval zonneklaar dat Pyongyang er zelfs niet tegenop ziet om bondgenoot en internationale beschermer China diep te tergen als dat zo uitkomt.

Eerder deze maand werden 28 Chinese vissers op open zee door Noord-Koreaanse militairen gekidnapt en dertien dagen gegijzeld. Of Peking vorige week uiteindelijk losgeld betaalde, zoals was geëist, is niet bekend. Maar alleen al het feit dat de zaak naar het eigen volk nederig werd omschreven als een simpele ‘visserijkwestie’ bewijst dat het trotse Peking bereid is om publiekelijk diep door het stof te gaan als het om het weerbarstige Noord-Korea gaat.

Waarom Peking zoveel waarde hecht aan zo’n eenzijdige relatie vragen echter niet alleen buitenlandse waarnemers, maar ook steeds meer Chinezen zich af. ‘Het zal je wellicht verbazen, maar Kim Jong-il was voor Peking in ieder geval een veel betrouwbaarder partner dan zijn zoon dat nu is’, zegt een Chinese Noord-Korea-expert in Peking. ‘Het regime van de huidige heerser Kim Jong-un is ronduit onvriendelijk naar China.’

Om Noord-Korea de nek om te draaien zou Peking eigenlijk opvallend weinig hoeven te doen. Pyongyang is voor diplomatieke bescherming binnen de Verenigde Naties totaal afhankelijk van Peking. En wat aardse zaken betreft is Noord-Korea van China afhankelijk voor zijn voedsel, handel en brandstof. Maar China kan Noord-Korea niet simpelweg aan zijn lot overlaten. Een implosie van de Kim-dynastie veroorzaakt echter zonder enige twijfel een eindeloze stroom uitgehongerde en economisch nutteloze Noord-Koreanen naar China, en brengt maar al te mogelijk het Amerikaanse leger tot aan de grens. Om dat te voorkomen weet China tot dusver blijkbaar niets anders te verzinnen dan het regime te ondersteunen. Pappen en nathouden. Knarsetandend als het moet. Een patstelling die Pyongyang op zijn beurt weer grimmig uitspeelt.

Volgens de Amerikaanse Noord-Korea-­kenner Ralph Cossa werkt Peking daarmee in praktijk ijverig mee aan een situatie die China juist probeert te voorkomen. Zuid-Korea en Japan consolideren hun militaire banden met de VS en in Seoul gaan er zelfs stemmen op voor het opnieuw in Zuid-Korea opstellen van Amerikaanse tactische nucleaire wapens. Zelfs zijn de aloude vijanden Zuid-Korea en Japan al met directe besprekingen begonnen om de Chinees/Noord-Koreaanse alliantie het hoofd te bieden. Dat is een uitkomst die Washington zich altijd al als doel had gesteld, maar die voor Peking uiterst ongewenst is.

‘Niemand kan voorspellen wanneer het gaat gebeuren, maar op een dag zal het schier­eiland toch herenigen onder een politiek, sociaal en economisch systeem zoals dat heden ten dage bestaat in Seoul’, aldus Cossa. ‘Hoe langer Peking het noorden aan het infuus houdt, des te meer zal het de woede van het Koreaanse volk opwekken en het wantrouwen in China’s strategische motieven versterken. Hoe dat in Pekings voordeel kan uitpakken is me geheel onduidelijk.’