China middellonenland

Peking - Dat het ooit zou gaan gebeuren was altijd zonneklaar, maar dat het binnen zo'n kort tijdsbestek zijn beslag krijgt, komt voor velen als een verrassing. De werkplaats van de wereld vindt het zo langzamerhand wel welletjes. De nijvere arbeiders die trouw de wereld volplempen met goedkope spullen eisen hogere lonen en menswaardiger werkomstandigheden. Met als gevolg dat wie nog schaterlachend een broodrooster voor twee tientjes wil kopen bij Blokker beter kan gaan opschieten. ‘Wereldwijde prijsstijgingen over de volle breedte zitten er aan te komen,’ zegt de econoom Li Yu in een gesprek. 'De Chinese productiebasis wordt logischerwijs duurder en dat heeft gevolgen.’
Dat werd voor de wereld pas echt duidelijk bij een staking in mei in een versnellingsbakkenfabriek van Honda. De negentienhonderd werknemers dwongen dertig procent loonsverhoging af en, besmettelijk als dat is, werden ook toeleveranciers van de Japanse gigant door arbeidsonrust getroffen. Vorige week was Foxconn aan de beurt, de grootste fabrikant van computerhardware ter wereld. Na een zelfmoordgolf die zeker tien werknemers het leven kostte, voelde de producent voor onder meer Apple, Dell en Hewlett Packard zich gedwongen het basissalaris voor de 420.000 arbeiders te verdubbelen. Talloze producenten in heel China geven aan ook onder druk te staan.
Volgens Li Yu is het vanuit strategisch oogpunt te begrijpen dat juist 'buitenlanders’ als Honda en het Taiwanese Foxconn als eerste op de korrel worden genomen. 'Daar zijn de arbeidsomstandigheden uiteraard hard, maar zeker niet te vergelijken met de praktijken binnen Chinese bedrijven. Daarentegen zijn het juist buitenlanders die gemakkelijker zwichten voor looneisen. Uiteraard wordt het interessant om te zien hoe Peking gaat reageren als de onvermijdelijke chaos toeslaat in de eigen industrie.’
Voor het internationale bedrijfsleven was China altijd het ideale lagelonenland. Een willige bevolking die bereid was met hard werken voor hun kinderen een betere toekomst bij elkaar te verdienen en een autoritaire overheid die ieder onwelkom teken van onvrede met harde hand de kop indrukte. Daar moesten eerdere generaties berooide lopendebandwerkers het noodgedwongen mee doen, maar de huidige legioenen loonslaven eisen logischerwijs meer van het leven. Zij werden tenslotte geboren in de relatief welvarende jaren tachtig en negentig. 'Een auto is misschien nog te hoog gegrepen, maar een motorfiets moet er toch wel inzitten’, aldus Li. 'Voor minder komen ze niet meer.’
Sinds enkele jaren blijkt China’s machtige productiemachine daarom te haperen. Met name in de kustprovincies moeten bedrijven steeds harder hun best doen om voldoende personeel binnen de poort te krijgen.