China steunt Maduro, maar niet tot het uiterste

Beijing – Het Westen heeft Nicolás Maduro als president van Venezuela laten vallen, maar van de steun van zwaargewichten als Rusland, Turkije en China kan hij tot nader order verzekerd zijn. Daardoor is een ontwricht land in Uncle Sam’s eigen achtertuin plotseling veranderd in wat in het verleden het Chili van Allende en het Cuba van Castro waren: een geopolitieke arena. Poetin verdedigt zijn investeringen, leningen en wapenleveranties en vooral de anti-Amerikaanse bondgenoot die Maduro is. Erdogan is met Maduro dikke maatjes sinds die hem tijdens de mislukte coup van 2016 zijn solidariteit betuigde. En China? Wat drijft Xi Jinping?

Mao propageerde de wereldrevolutie, het postmaoïstische China propageert handel en investeringen. Xi wil geen revoluties, hij wil stabiliteit, anders kun je geen zaken doen. In Venezuela heeft China meer zaken gedaan dan waar ook elders in Latijns-Amerika: investeringen voor twintig miljard dollar, leningen voor 62 miljard. Tot nu toe is twee derde van dat bedrag in olie terugbetaald. Wat er van de Venezolaanse economie nog rest is afhankelijk van China en Rusland. Behalve de grootste crediteur is China samen met Rusland ook Venezuela’s belangrijkste bondgenoot. Maduro zal alles doen om die steun niet te verspelen. Dankzij hun vetorecht in de Veiligheidsraad kunnen China en Rusland Venezuela vrijwaren voor VN-sancties.

Natuurlijk gaat het om olie. Venezuela is het land met de meeste oliereserves ter wereld. De VS, veiligheidsadviseur John Bolton heeft het zelf gezegd, willen zich meester maken van de Venezolaanse olie. Maduro zal dat nooit toestaan, tegenpresident Juan Guaidó vermoedelijk wel. China en Rusland hebben andere plannen. Net als Iran en Turkije willen ze af van de petrodollar om die te vervangen door de petroyuan, en Maduro wil dat ook. De vraag is hoe ver China en Rusland willen gaan om dat project te verwezenlijken. China is bang dat het naar zijn geld kan fluiten als Maduro het veld moet ruimen, zoals het zijn olie-investeringen in Libië kwijtraakte na de val van Khadafi. China heeft al genoeg te stellen met Trump om ook nog een conflict om Venezuela te riskeren. Afgelopen weekeinde heeft China laten weten dat de banden met Venezuela onveranderd blijven, hoe de situatie zich ook ontwikkelt. Daarna riep Guaidó China op om mee te werken aan de wederopbouw. China moet kiezen: óf de geopolitieke machtsstrijd met de VS, óf zijn geld.