Chinese leiders vrezen een varkensoproer

Beijing – Wat is de grootste zorg van president Xi Jinping? De opstand in Hongkong? De handelsoorlog met Amerika? Mis. Het is de Afrikaanse varkenspest, die de helft van de Chinese varkensstapel heeft weggevaagd. Daardoor is China’s basisvoedsel schaars en peperduur geworden en beginnen arme Chinezen te morren. Vicepremier Hu Chunhua is aangesteld als hoofd van een taskforce die deze ernstige bedreiging van de nationale veiligheid het hoofd moet bieden. Want het laatste wat de Communistische Partij wil is een varkensoproer.

Het Chinese woord voor vlees, rou, kan alleen maar varkensvlees betekenen. Het karakter voor ‘huis’ is een dak boven een varken. Het dier leefde immers in symbiose met zijn houders en was hun levensverzekering. Vorig jaar herbergde China 56 procent van de wereldvarkensbevolking. Chinezen consumeren meer varkensvlees dan de rest van de mensheid samen. Net als een oliereserve heeft China een strategische rou-reserve. En uitgerekend in het Jaar van het Varken is de varkenspest uitgegroeid tot de grootste veeramp sinds mensenheugenis. De directe schade in China is minstens 140 miljard dollar.

In augustus vorig jaar werd het eerste Chinese pestgeval gemeld. De ziekte was al maanden eerder via een vrachtwagen uit Rusland China binnengekomen. Veel plaatselijke leiders bleven werkeloos toezien, bagatelliseerden tegenover hun superieuren de omvang van de ramp of streken de schadeloosstellingen voor getroffen boeren op. Vaak deden boeren geen melding uit angst dat hun hele veestapel geruimd zou worden. Intussen is varkensvlees in China bijna twee keer zo duur geworden.

De strategische reserve is al drie keer aangesproken, maar blijkt volstrekt onvoldoende. Overal vandaan wordt varkensvlees geïmporteerd, zelfs uit Amerika, waarvoor een miniwapenstilstand in de handelsoorlog nodig was. Maar het tekort, tien miljoen ton dit jaar, is te groot om met importen op te vangen, want zoveel vlees is er op de mondiale exportmarkt niet. Boeren krijgen subsidies en goedkope leningen om de productie van varkens op te voeren, hoe groter hoe beter. Er worden al dieren van ijsbeerformaat gefokt, vijfhonderd kilo zwaar, vier keer meer dan normale varkens. Milieumaatregelen die geleid hadden tot de sluiting van stallen worden versoepeld. In sommige plaatsen is varkensvlees op de bon gedaan. Net als in de tijd van Mao.