Chinese woede kan Zweden miljarden kosten

Beijing – Het is hommeles tussen Zweden en China. Wat begon als een banaal akkefietje met Chinese toeristen in Stockholm groeide uit tot een bilaterale crisis en een dreiging met een boycot. De Zweden vermoeden een Chinese wraakactie wegens eerdere conflicten.

De strubbelingen begonnen toen de familie Zeng – een ouder Chinees echtpaar en hun volwassen zoon – zich begin september aan de receptie van hotel Generator in Stockholm meldde. Ze bleken een dag te vroeg, en wilden de nacht in de hotellobby doorbrengen. Toen dat niet werd toegestaan, weigerden ze het hotel te verlaten.

De politie werd erbij gehaald, die de drie Chinezen het hotel uit zette. Vader Zeng werd zelfs aan handen en voeten naar buiten gedragen. Een video, waarin de Zengs hysterisch schreeuwen dat ‘hun mensenrechten worden geschonden’, werd online massaal verspreid. De beelden leidden tot grote verontwaardiging in China, op sociale media maar ook in officiële kringen. De Chinese ambassade in Zweden en het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken eisten dat Zweden ‘de brutale mishandeling door de Zweedse politie’ onderzocht. Ook gaven ze een veiligheidswaarschuwing af voor Chinese reizigers in Zweden.

Nog erger werd het toen een Zweeds satirisch tv-programma met de kwestie aan de slag ging. Het maakte een humoristisch bedoeld infofilmpje voor Chinese toeristen, met zogenaamd nuttige tips: in Zweden is het niet gebruikelijk bij historische monumenten te poepen, en als een Zweed zijn hond uitlaat, is die niet bedoeld als lunch.

Nu waren de Chinese autoriteiten helemaal verbolgen: ze veroordeelden de ‘grove belediging en kwaadaardige aanval’, en noemden het programma ‘racistisch’. Op Chinese sociale media spraken internettrollen af om Zweedse websites aan te vallen. Dat de diplomatieke rel zo uit de hand liep, heeft allicht te maken met het recente bezoek van de dalai lama aan Zweden, en met een eerder conflict rond de Zweedse, in China geboren boekhandelaar Gui Minhai. Die wordt door China vastgehouden om wille van de politieke strekking van zijn boeken, wat een bron van spanningen vormt tussen China en Zweden.

Een diplomatiek conflict met China kan economisch pijnlijk zijn. Noorwegen zag zijn zalmexport naar China decimeren nadat de Chinese dissident Liu Xiaobo in 2015 een Nobelprijs voor de vrede kreeg. Zuid-Korea verloor miljarden euro’s nadat het in 2017 een Amerikaans luchtafweersysteem had geïnstalleerd.