Chinezen kopen Rusland leeg

Vladivostok – De Russische havenstad Vladivostok aan de Japanse zee is het Salou van het Russische Verre Oosten, met naast Russische toeristen vooral de laatste tijd veel Chinezen. Door de Oekraïne-crisis en de dalende olieprijs staat de roebel al een jaar onder druk.

Chinese toeristen krijgen nu bijna twee keer zo veel roebels voor hun yuan als een jaar geleden, terwijl hun eigen munt ook al twee keer is gedevalueerd.

Terwijl de Russen vooral met zelf meegebrachte etenswaren aan het stand zitten, vind je de groepen Chinezen voornamelijk in de luxe warenhuizen. Communicatie tussen de twee volken ontbreekt vrijwel volledig. ‘Bijna niemand hier spreekt Chinees, het gaat allemaal met handen en voeten’, zegt een Russische verkoopster in een kiosk.

De toerismestroom over de Russisch-Chinese grens, honderd kilometer van Vladivostok, is inmiddels eenrichtingsverkeer. De Chinezen komen wel naar Rusland, maar de stroom de andere kant op is opgedroogd. ‘China is te duur geworden voor de meeste Russen’, weet Vasili, de chauffeur op de bus die dagelijks tussen Vladivostok en de Chinese stad Harbin rijdt. Ook zakenreizigers gaan nauwelijks nog over de grens. ‘Omdat de Russen door de economische crisis minder geld hebben, zijn veel Chinese verkopers inmiddels weer vertrokken uit het Russische Verre Oosten’, weet de buschauffeur.

Aan de Chinese kant van de grens ligt Harbin, een stad met zo’n 3,5 miljoen inwoners. Vanaf het midden van de negentiende eeuw trokken er veel joden uit Rusland naar de stad en brachten Harbin economisch tot bloei. In de voormalige synagoge wordt met onwaarschijnlijke precisie vermeld dat de laatste joodse inwoner van Harbin in 1986 stierf.

De hoofdstraat van Harbin is nog steeds vergeven van quasi-Russische souvenirwinkels, restaurants en bierpleinen. Het enige wat ontbreekt zijn de Russen zelf. Verkopers, bewoners en toeristen, nagenoeg iedereen hier is Chinees. ‘Nee er zijn hier bijna geen Russen, ze leveren de producten af en gaan daarna weer terug’, vertelt verkoopster Yingjia. Dat verklaart ook hoe het kan dat een portret van Poetin hangt boven een schap waarop, zij-aan-zij met Russische chocola, ‘Roshen’-chocola van de onderneming van de huidige Oekraïense president Porosjenko staat. Bij de gratie van de Chinezen mogen de Russen wat matrosjka’s en bontmutsen naar Harbin exporteren en China voorzien van gas tegen bodemprijzen, maar daarmee houdt het voorlopig op.