Chomsky vs. Obama

New York – En dan, op enig moment, is een publieke intellectueel ‘irrelevant’ geworden. Bijvoorbeeld omdat zijn ideeën uit de mode zijn geraakt, of aantoonbaar onjuist. Of omdat hij of zij domweg ‘te oud’ wordt bevonden. Bij de Amerikaanse linguïst en politiek activist Noam Chomsky lijkt een beetje van beide mee te spelen. Zo begint geen artikel over hem zonder zijn inderdaad hoge leeftijd van 84 te vermelden en hebben mainstream nieuwsorganisaties als The New York Times en cnn al jaren geleden besloten dat zijn anti­kapitalistische (of anti­neoliberale) stellingnames niet meer de moeite van het vermelden waard zijn.

Daarmee is echter niet gezegd dat Chomsky opeens is opgehouden met denken of zich heeft teruggetrokken uit het publieke domein. De man spreekt en geeft lezingen door het hele land, doceert nog altijd linguïstiek en publiceert artikelen. In progressieve hoek is hij aanhoudend populair, vooral omdat hij niet is opgehouden om de politieke en economische elite te bekritiseren wanneer deze zich in zijn ogen niet in het belang van de burgers gedraagt.

Een politicus die het bij Chomsky vaak moet ontgelden is Barack Obama. Zo ook tijdens een uitgebreid vraaggesprek afgelopen zaterdag op de tv-zender Al Jazeera, waarin hij Obama omschreef als een ‘man zonder morele kern’. Voor het bewijs daarvoor hoeft men alleen maar naar zijn beleid te kijken, zei Chomsky: ‘Er is wat fijne retoriek hier en daar, maar kijk naar zijn _drone-_beleid (…), dat is simpelweg een moordcampagne.’ Hetzelfde zou blijken uit het feit dat Obama ‘geen enkele poging onderneemt’ om de Israëlische uitbreiding van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever tegen te gaan. ‘Obama is in feite de eerste Amerikaanse president die Israël werkelijk geen enkele restrictie oplegt’, zei Chomsky.

Chomsky bekritiseerde ook de neoliberale ideeën die hij verantwoordelijk acht voor de aanhoudende mondiale financiële crisis en die overal waar ze zijn toegepast ‘behoorlijk schadelijk’ blijken. Zo hebben onder meer deregulering, privatisering, bezuinigingen op de welvaartsstaat en globalisering van de economie geleid tot extreme economische ongelijkheid in de Verenigde Staten – een ontwikkeling die onder Obama gewoon verder gaat. Toch is het nooit te laat, zei Chomsky: ‘Alles kan worden teruggedraaid.’ Daarbij legt hij de bal bij de rijken en de machtigen. ‘Hoe meer privileges je hebt, hoe meer mogelijkheden. Hoe meer mogelijkheden je hebt, hoe meer verantwoordelijkheden.’