POPMUZIEK

Circus Zuid-Afrika trekt voorbij

Die Antwoord

Amsterdam, vorige week maandagavond, negen uur. Er staat een lange rij voor Club Trouw aan de Wibautstraat, de voorhoede van hiphop-, dance- en alternative-liefhebbers. Dit zijn de mensen die het eerst inhaken bij nieuwe acts. En doorgaans ook weer het eerst afhaken wanneer de volgende, nieuwere act zich aandient. Aard en lengte van de rij bewijzen: wie hier vanavond binnen op het podium staat, is hot.
Iets na half tien staan er drie mensen op dat podium. Een is de deejay. Hij draagt een masker. De tweede is een dwerg van een meisje dat zingt als een cartoonfiguur. Alsof ze een ballon leegzoog voor ze de microfoon pakte. De derde is een lange, volgetatoeëerde slungel. Hij zingt dat hij een ninja is.
Hier staat Die Antwoord en ze komen uit Zuid-Afrika, net als de ook al zo populaire geestverwant Jack Parrow, en twee acts uit dezelfde streek en stijl heten in de popjournalistiek al snel een nieuwe stroming. Dus puilde bij zowel Parrow als Die Antwoord op het Lowlands-festival de tent uit, en konden duizenden nieuwsgierigen hooguit een glimp van hun show opvangen. Die van Parrow viel nogal tegen. Hij is innemend en enthousiast, maar voor een groot festival ook te slordig om spanning vast te houden. De gretigheid van Die Antwoord is dwingender: hier, in Trouw, stond een zichtbaar inmiddels ervaren act met mooie visuals, vastbesloten om een club te laten bewegen, en dat lukte met gemak.
Recent verscheen een voorbode van vijf nummers van het album, dat na een biedingsoorlog zal verschijnen bij het grote Universal. Voor de distributie van de muziek heeft Die Antwoord geen platenmaatschappij, zelfs überhaupt geen album nodig. Dit is de zoveelste act die groot werd via hun eigen site en vooral YouTube, want de clip voor Enter the Ninja is net zo pakkend en alleen ogenschijnlijk nonchalant als het nummer en de tekst. Die Antwoord is het schoolvoorbeeld van snel ingekapselde underground. Nog geen volledige cd te bekennen, maar in Amsterdam zong menigeen alles al mee.
In Club Trouw blijkt Die Antwoord live associaties op te roepen met de ongebreidelde creativiteit en dadaïstische vrijheid van De Jeugd van Tegenwoordig, het geflirt met de jaren tachtig van Aux Raus, de anti-autoritaire middelvingerhouding van Zuid-Afrikaanse rockbands als Fokofpolisiekar en bij vlagen de opruiing van het Duitse Atari Teenage Riot. Maar die laatste band heeft een militant engagement dat iets oplevert dat bij Die Antwoord ontbreekt: grimmigheid. Nooit wordt het gevaarlijk, het blijft een freakshow, een grondig doorgevoerde act. Voorman Ninja heeft een rijk verleden in andere hiphopacts, maar hier is hij een typetje, de Sacha Baron Cohen van de hiphop. Hij is niet boos, hij doet het. Clown, acrobaat, dwerg: het circus uit Kaapstad trekt voorbij. Dat geldt ook voor de deels Engelse, deels Zuid-Afrikaanse teksten, met een hoog fuckiesuckie-gehalte. Trek-aan-mijn-vinger-hiphop. Zeer vermakelijk, maar het blijven poep!roepers en ze worden vooralsnog niet meer dan dat. Ga zeker zien, dit circus, lach en klap, loop naar buiten en ben het weer vergeten.

Die Antwoord, Cherrytrofee Sessions (Universal)