Clarence seedorf eist respect

Tamelijk onverwacht is het Nederlands voetbalelftal dan toch het symbool geworden van de multiculturele samenleving. Niet op de manier zoals veel politici en beleidsmakers het graag zien, namelijk als toonbeeld van integratie en verbroedering, maar op een wijze die meer in overeenstemming is met de realiteit: als veenbrand die plotseling tot heuse uitbarstingen kan leiden.

Wie het niet gelooft, moet de Volkskrant van maandag 17 juni er nog maar eens op naslaan. Nooit eerder is de Nederlandse multiculturele samenleving treffender in beeld gebracht dan in de zeskolomsfoto waarmee het sportkatern die dag opent. Terwijl alle betrokkenen in het begeleidende artikel in diplomatieke bewoordingen de zaak-Davids de wereld uit proberen te praten, zien we op de foto het Nederlands elftal aan de zondagse lunch. Spelers en begeleiders hebben zich rondom een paar tafeltjes verzameld om een hapje te eten. Wie de tafelschikking nauwkeurig bestudeert, ziet dat alle gekleurde spelers elkaar aan een tafel hebben opgezocht. De overige tafels zijn broederlijk wit van samenstelling.
Welbeschouwd is dat plaatje een luchtfoto van de Nederlandse samenleving. Segregatie is immers niet alleen een informele realiteit in het Nederlands elftal, het is langzaam maar zeker een dagelijkse realiteit in de Nederlandse steden, waar minderheden elkaar opzoeken in aparte wijken. Op die plekken schuren de samenstellende delen van de multiculturele samenleving in toenemende mate langs elkaar heen, soms vliegen de vonken er van af, vaker ontwijkt en vermijdt men elkaar, maar de eindindruk is dezelfde als het beeld dat blijft hangen na bestudering van de foto in de Volkskrant: wit geeft de toon aan.
Voetballers als Davids, Seedorf, Reiziger, Kluivert en Bogarde voegen nu aan dat beeld van de multiculturele samenleving iets nieuws toe: succes. Maar zelfs dat blijkt in hun ogen niet voldoende om onvoorwaardelijk dat te krijgen waar ze recht op hebben: een vaste plaats en - om het woord te gebruiken waar Seedorf voortdurend op hamert - respect. Waar een doorsnee gekleurde Nederlander nog in lijdzaamheid op tegenslagen reageert, zijn zij inmiddels een stap verder. Als ze zich weggezet voelen, maken ze van hun hart niet langer een moordkuil.
Daarmee wil niet gezegd zijn dat bondscoach Hiddink of aanvoerder Blind zich door huidskleur laten leiden. Dat is net zo onzinnig als de glasharde ontkenning van beide heren dat raciale verschillen er niets mee te maken hebben of een hersenspinsel van de media zijn. Want met de affaire-Davids kondigt zich een fase aan waarin steeds meer gekleurde Nederlanders lijdzaamheid zullen vervangen door eigendunk en trots. Waar Gullit en Rijkaard door iedereen geliefde voorbeelden waren van een geslaagde maar verder onbereikbare integratie, zullen Davids en Seedorf de helden worden van een generatie zelfbewuste gekleurde jongeren. Daar is niets mis mee. Het betekent alleen dat de multiculturele samenleving niet langer een vage fictie is maar steeds meer een harde realiteit aan het worden is.