Commentaar: Boevenstaat Amerika

Het internationaal strafhof komt er, maar de Verenigde Staten doen niet mee. Dat is uiterst triest, te meer daar de kampioen van de democratie op de valreep het hof nog zijn tanden uit de mond heeft geslagen.
De tribunalen van Tokio en Neurenberg, en de huidige speciale rechtbanken voor het voormalige Joegoslavië en Rwanda zijn imperfecte versies van wat het internationaal strafhof, te vestigen in Den Haag, zal worden. Een wereldrechtbank om dictators te berechten en de mensenrechten te beschermen. In 1993 besloot de Algemene Vergadering van de VN daartoe een ontwerpstatuut te laten opstellen. Dat lag er een jaar later. Vervolgens, onder bezielende begeleiding van achthonderd mensenrechtenorganisaties, toog men aan het werk om een verdrag in elkaar te zetten. Liefst te ratificeren door alle landen ter wereld. Vier jaar later — een ongekende diplomatieke prestatie — kon tot ondertekening worden overgegaan. Honderdtwintig landen (!) deden dat. Ook Rusland. En schurkenstaat Iran. Zeven landen, waaronder China en India, tekenden uiteindelijk niet. Ook de Verenigde Staten weigerden aanvankelijk hun handtekening, waarmee zij voor een keer zij aan zij stonden met Libië, Soedan en Irak. Drie landen die Amerika’s bommen hadden geproefd — nota bene uit naam der vrijheid.
Amerika is bang dat zijn burgers en soldaten door een meerderheid van vijandig gezinde landen veroordeeld konden worden. Om de VS over de streep te trekken werd afgesproken dat alleen de Veiligheidsraad een staat kan dwingen mee te werken. Waarmee al wie daarin een veto heeft immuun is geworden. Dat leek genoeg: Clinton ondertekende het akkoord op de valreep. Met als belangrijkste motivatie echter dat zo het Congres nog wat meer tanden uit de mond van Justitia kon slaan vóór ratificatie: het moest nóg slapper geformuleerd. Aankomend president Bush heeft zelfs dát getorpedeerd. Misschien maar goed ook.
Het blijft telkens weer wrang om te zien dat het land dat zich de staatgeworden vrijheid waant, dat mensenrechten predikt en Joegoslavische schenders daarvan per se wil zien verschijnen in Den Haag, toch gewoon een ordinaire realpolitische boevenstaat is.
Misschien wordt het tijd voor een nieuw isolationisme. Maar dan omgekeerd. Laten wij de mantra der Wrake zingen. Dat het strafhof zich moge verheffen tot een instituut van formaat! Zonder de VS. Maar als het moet zullen we er een internationale politiemacht op uitsturen om Amerikanen op te pakken die het wereldrecht getart hebben. Weten zij ook eens hoe dat voelt.
Eerste anti-Amerikaanse daad: Milosevic laten we eerst berechten in Servië alvorens hem in een Scheveningse kerker te smijten.