Commentaar

Commentaar: Srebrenica’s vijfde colonne

Ook de Fransen onderzoeken de ramp in Srebrenica. De aantijgingen van onder meer oud-minister Van Mierlo dat de Franse generaal Janvier herhaaldelijke verzoeken om luchtsteun van de Nederlandse Dutchbat-militairen had geweigerd omdat hij een deal had gesloten met de Bosnische Serven, willen de Fransen tot op de bodem uitzoeken.
We weten het inmiddels: Srebrenica was een ramp, met als resultaat duizenden door Bosnische Serviërs afgeslachte Moslims, duizenden wezen en weduwen, honderdvijftig ten onrechte beschimpte en gefrustreerde Nederlandse militairen en een nationaal trauma. Inmiddels weten we ook dat een ramp met zo'n impact tot in lengte van dagen onderzocht zal worden.
De enige echte schuldigen, Mladic en zijn troepen, zijn echter allang bekend. Maar we blijven zoeken naar een vijfde colonne. Sommigen denken die gevonden te hebben in de Franse generaal. Toen die afgelopen week ook nog eens werd gehoord achter gesloten deuren, was dat andermaal een «bevestiging» van het verraad der Fransen.
Niets daarvan, zei oud-premier Juppé. Hij beweert dat Frankrijk na de val van Srebrenica heeft aangeboden de enclave te heroveren! Als die toezegging al is gedaan, dan was nakomen ervan onmogelijk én zinloos. Mladic’ troepen beheersten immers de hooggelegen posities rond de Drina-vallei. Het zou een enorme troepenmacht vergen om hen te verdrijven. Bovendien zou het militaire succes in geen verhouding staan tot de slachting die de Serven tijdens de strijd onder de Moslim bevolking zouden aanrichten.
Het échte rapport over de kwestie is al meer dan een jaar geleden geschreven, door een speciale commissie van de Verenigde Naties. Onder hun supervisie opereerden de Nederlandse militairen en de Franse generaal. Het rapport pleitte niet alleen Dutchbat grotendeels vrij, het maakte ook haarfijn duidelijk waar de problemen lagen. Wegens de ingewikkelde bevelstructuur kreeg Janvier er van de vijf of zes Nederlandse verzoeken maar één onder ogen. Hij honoreerde het onmiddellijk, maar het was te laat. Bovendien maakte de VN duidelijk dat de enclave onverdedigbaar was en dat men veel te terughoudend was met het inzetten van het luchtwapen. De onomwonden conclusie van het rapport was dat door VN-troepen ongenadig hard moet worden opgetreden als duidelijk is dat een van de partijen uit is op genocide. We tried to keep the peace when there was no peace to keep. Dát is de ware les van Srebrenica. En wij maar zoeken naar een vijfde colonne.
Wedden dat alle aandacht zich daarop richt als na de zomer het Srebrenica-onderzoek van het Niod verschijnt?