Commentaar: Veerman de zondebok

Sympathie opbrengen voor de Volendamse cafébaas Jan Veerman lijkt in eerste instantie niet goed mogelijk. Werkelijk alle schijn is tegen hem: hij doopt zijn etablissement Het Hemeltje, hangt uiterst brandbare kerstversiering aan het plafond, laat zo veel mogelijk mensen binnen en deelt sterretjesvuurwerk uit.
En toch is Veerman ook een soort slachtoffer. Slachtoffer, omdat in dit land gedacht wordt dat bij honderd procent strikte naleving van regels en voorschriften een Volendam-, Enschede- of Bijlmerramp volledig uit te bannen is. Wie streng causaal redeneert, creëert automatisch ook een logische, rationele oorzaak van elke catastrofe die zich aandient. En waar een oorzaak is, is ook een veroorzaker. Naar die veroorzaker is de afgelopen week naarstig gespeurd, en omdat hij het meest had gezondigd tegen regels en voorschriften is Veerman als zondebok aangewezen.
Met het ineenschrompelen van Jan Veerman waren er personen die afgelopen week hun imago juist zagen opglimmen. Allereerst was er het pvda-kamerlid Marja Wagenaar, die scoorde met een voorstel om elke discotheek minstens eens in het jaar op brandveiligheid te controleren. Staatssecretaris Gijs de Vries kondigde ferm een «onafhankelijk en integraal onderzoek» aan dat er zonder die aankondiging ook wel was gekomen. Het idee was trouwens net iets eerder geopperd door Hans Alders, die afgelopen vrijdag door De Vries werd gevraagd een dergelijke commissie te leiden. Minister Els Borst maakt zich allerwegen geliefd door het getroffen vissersdorp een polikliniek cadeau te doen. Goede sier maakte ook koningin Beatrix, die na de toestanden met vader Zorreguieta het volk weer eens liefdevol in de armen kon sluiten. Ook komiek Youp van ’t Hek verhief zich moreel. In zijn column in NRC Handelsblad gaf hij hardvochtig af op letselschadeadvocaten, die als «smakeloze honden» achter lijkwagens aan renden. Tal van bedrijfssectoren en brancheorganisaties voeren wel bij de ramp. De Koninklijke Horeca bewees met een minuut stilte op de vakbeurs z’n integriteit. De fabrikanten van niet-ontvlambare kleding en de impregneringsindustrie prezen, niet uit winstoogmerk maar gewoon uit bezorgdheid, overal hun producten aan. De tijd moet uitwijzen of ook burgemeester Frank IJsselmuiden en zijn gemeentebestuur er, carrièretechnisch, baat bij hebben gehad. In ieder geval is met de aankondiging ooit op te zullen stappen de schuld thans exclusief op Veerman afgewenteld.