Londen – Vier maanden terug gaf Boris Johnson het sein ‘Brand meester’. Op Freedom Day maakte de premier een einde aan alle coronamaatregelen. Daarmee kwam een eind aan de duurste beleidsmaatregel uit de eilandgeschiedenis. Er is omgerekend ruim 44 miljard euro uitgeven aan test & trace. Het erg- ste: dit opsporingsbeleid heeft amper geholpen.

Waar zijn al die miljarden, een vijfde van de zorgbegroting, heen gegaan? De Britse Algemene Rekenkamer probeerde een antwoord te vinden. Zoals vaker bleken het de consultants te zijn, die met hun snuiten ruim een jaar in de trog zaten. Voor het systeem waren meer dan 2239 adviseurs ingehuurd, wier beloning gemiddeld meer dan twaalfhonderd euro per dag bedroeg.

Er waren zevenhonderd miljoen sneltesten verspreid om het virus te traceren, maar slechts één op de zeven zou uiteindelijk worden gebruikt. In laboratoria bleef het akelig stil. Dit was niet het ‘world-beating’ systeem dat Johnson had beloofd. Begin dit jaar zag hij zich dan ook genoodzaakt om weer een lockdown in te stellen.

Er worden ook vraagtekens gezet bij de geschiktheid van projectleider Dido Harding. Telecombedrijf TalkTalk had onder haar leiding een boete van een half miljoen gekregen nadat gegevens van vier miljoen klanten waren gestolen. Harding werd nalatigheid verweten. De zakenvrouw, die als Baroness Harding in het Hogerhuis zit, had echter een groot voordeel: goede contacten binnen de Conservatieve Partij. Ze was een studiegenoot van David Cameron en is getrouwd met een prominent Kamerlid.

Daarmee is een thema van de coronacrisis genoemd: vriendjespolitiek.

Dat begon met oud-minister van Volksgezondheid Matt Hancock die miljoenencontracten regelde voor een bevriende pub-eigenaar. Minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel lobbyde namens Pharmaceuticals Direct, een bevriend bedrijf dat miljoenen mondkapjes wilde maken. Haar collega Michael Gove zorgde ervoor dat een ondernemer die hem financieel had gesteund bij zijn campagne om het leiderschap van de partij een coronacontract van 195 miljoen euro kreeg.

Deze ondernemer maakte deel uit van een vip-gezelschap dat tijdens de coronacrisis voor- rang kreeg bij het verwerven van miljoenencontracten voor het maken van onder meer mondkapjes, en testpakketten. Een deel van hen bleek goede contacten te onderhouden met de Conservatieve Partij.

Het blad Private Eye gaf het gegraai een even speelse als treffende benaming: ‘Profits of doom’.