Corrupte ambtenaren zijn Chinese kijkcijferhit

Shanghai – Er gaat geen dag voorbij of Chinese kranten berichten over een corrupte ambtenaar die in de kraag is gevat.

Het zijn smeuïge artikelen met een afschrikwekkende boodschap: hoe groter en spectaculairder de zelfverrijking, hoe harder je ten val komt.

Dit is ongetwijfeld ook het idee achter de achtdelige documentaireserie Always on the Road over corruptie in China. Op internet zagen al meer dan 67,4 miljoen mensen de eerste aflevering.

‘Het spijt me zo verschrikkelijk voor mijn familie’, snikt een veroordeelde bestuurder. ‘Het spijt me zo, het spijt me zo.’ Bekentenissen worden afgewisseld met verhalen van getuigen en beelden van de wegen, vastgoedprojecten en kolenmijnen waar onderhands veel geld is verdiend. Gefilmd in een lege gevangeniscel, naast een half openstaande getraliede deur, doen de voormalige ambtenaren emotionele bekentenissen.

Zo is daar Bai Enpei, ex-partijsecretaris in de provincie Yunnan. Op televisie zag hij zakenmensen die woonden in mooie huizen en reden in luxe auto’s. Sommige hadden zelfs privé-vliegtuigen. ‘Ik besefte dat ik ook zo’n leven wilde en vanaf dat moment ging ik anders denken.’ Volgens de Chinese media kostte het na zijn arrestatie maar liefst tien dagen om Bai’s huis leeg te halen.

Bai is een van de meer dan tien ‘tijgers’ die aan het woord komen in de serie. Eind 2012 begon president en partijleider Xi Jinping aan zijn strijd tegen corruptie. Alleen al in 2015 werden 336.000 mensen bestraft.

Er is ook kritiek op de anticorruptiecampagne. Xi Jinping zou zo politieke rivalen op een zijspoor zetten. Een ander gevolg van de campagne is dat ambtenaren huiverig zijn bij de uitvoering van simpele taken: voor je het weet nemen ze per ongeluk steekpenningen aan, of worden ze beschuldigd van zelfverrijking.

Deze week vergadert de partijtop in Beijing en zal het gedrag van (hoge) ambtenaren weer besproken worden. De documentaire, gemaakt door staatszender cctv samen met de disciplinedienst van de partij, moet alle neuzen weer even dezelfde kant op krijgen. Wie de regels voor bestuurders niet respecteert, kan straf verwachten. En dan gaat het niet alleen om steekpenningen.

In beeld komt ook Zhou Benshun, als partijsecretaris in de provincie Hebei een echte tijger. Nu zit hij in de gevangenis omdat hij, naast het gebruikelijke machtsmisbruik, ook de regel overtrad die stelt dat ambtenaren geen religie mogen uitdragen. Zhou gaf zijn overleden schildpad een boeddhistische begrafenis.