Criminele bevallingen

Boedapest - Met handboeien om en kettingen rond haar enkels werd de 58-jarige Hongaarse gynaecologe en vroedvrouw Agnes Gereb in november voorgeleid om te horen dat haar voorarrest tot in januari wordt verlengd. Haar misdaad: ze assisteerde op 5 oktober bij een onverwachte ‘thuisbevalling’ die tot complicaties leidde zodat moeder en kind per ambulance naar het ziekenhuis moesten. Hoewel thuisbevallen volgens de Hongaarse grondwet een recht is, menen Hongaarse gynaecologen dat zoiets altijd onverantwoord is. Ze weigeren dan ook massaal om eraan mee te werken en zelfs gediplomeerde en ervaren vroedvrouwen krijgen geen vergunning.
Bevallen hoort in een ziekenhuis en dat betekent in Hongarije: een steriele operatiekamer, de moeder permanent plat op haar rug en haar benen in beugels, een overmatig gebruik van medische apparatuur, preventief inknippen, en het kunstmatig opwekken van geboortes of uitvoeren van keizersneden om ervoor te zorgen dat de arts niet ’s nachts of in het weekeinde moet werken. En na de geboorte geen flauwekul: de pasgeborene wordt direct bij de moeder weggehaald, onderzocht en apart gelegd. Wanbeheer van overheidsziekenhuizen betekent bovendien dat je beter je eigen schone beddengoed, handdoeken, toiletpapier, iets gezonds te eten en te drinken en een thermometer kunt meenemen. En natuurlijk de grote bruine envelop met de extra vergoeding voor de gynaecoloog. Hij rekent op zo'n achthonderd euro (in Hongarije een modaal inkomen). Onder tafel natuurlijk, want gezondheidszorg is gratis.
Er is in twintig jaar wel wat verbeterd, tegenwoordig mogen vaders vaak aanwezig zijn bij de geboorte. Maar in Europa’s voormalige communistische landen gaat het er doorgaans nog aan toe zoals boven beschreven. Wie het echt anders wil en het kan betalen, gaat naar een privé-kliniek of naar het buitenland. Zeker in zo'n klimaat is thuisbevallen een serieus alternatief. Agnes Gereb was een van de eersten die er in Hongarije mee begon. Ze heeft ruim 3500 thuisbevallingen gedaan, met een minimaal percentage probleemgevallen. Maar de bond van gynaecologen voert al jarenlang een keiharde campagne tegen haar, daagde haar diverse malen voor het gerecht en ontnam haar in 2007 haar artsenvergunning.
De huidige zaak spant de kroon. Luttele minuten na de onverwachte bevalling, tijdens een lezing van Gereb in haar Centrum voor Thuisbevalling, stond de politie voor de deur. Ze wordt beschuldigd van 'roekeloos handelen’, waar een celstraf van één tot vijf jaar op staat. Pas na 28 dagen mocht ze een uur familiebezoek (ze heeft vier kinderen). Ze zit 23 uur per dag opgesloten, mag per week tien minuten bellen en na bezoek van haar advocaat wordt ze onderworpen aan inwendige visitatie. Europa?