Hiphop: Sticks

Cruisen door Holtenbroek

Sticks, Stickmatic © Courtesy the artist

Toen de Nederlandse lockdown net officieel aangekondigd was, en er massaal werd geapplaudisseerd voor de zorg terwijl artiesten zich afvroegen wat ze nu in hemelsnaam met hun leeggeveegde agenda’s moesten doen, zette Sticks onaangekondigd het nummer ‘Solo’ online. Een zomers, warm rapliedje over de kunst van het alleen-zijn: ‘Ik cruise rond in een joggingbroek en hoodie door Holtenbroek/ Zicht wordt verblind door laaghangende zon.’

Als je niet beter had geweten, zou je denken dat er buiten een onbekommerde zomer was aangebroken. Een week later volgde een nieuw coronaloos Sticks-nummer, de week erna weer, en binnen een mum van tijd was er een nieuw ritueel ontstaan: hoe pessimistisch het nieuws ook klonk, hoe klein ieders leefwereld plots was geworden, elke woensdag verscheen een gratis nummer van een van Nederlands beste rappers.

Zo bood Sticks (Zwolle, 1982) welkome houvast tijdens stuurloze dagen. Bovendien onderstreepte hij op deze manier dat hij – en dat is allerminst een vanzelfsprekendheid binnen de hiphop – vrij makkelijk meegaat met zijn tijd zonder zich te verliezen in modieuze trends. Waar hij ruim een decennium terug, als onderdeel van rapformatie Opgezwolle, nog vastzat aan gehele albums die in één keer fysiek werden uitgebracht, verspreidde hij elk nummer nu kort na het opnemen. Het gevolg: Sticks kon meteen zien dat zijn werk goed beluisterd werd, en reageerde desgewenst direct op actualiteit in zijn raps. Zo verwerkte hij George Floyd pal na diens dood al in de openhartige track ‘Geweten’, waarop hij zichzelf peinzend toespreekt: ‘Jij bent niet meteen racist, maar hebt witte privileges/ Dus medeverantwoordelijk zolang dit het systeem is.’

Het werk dat Sticks de afgelopen maanden stapsgewijs online zette, vormt de basis voor Stickmatic, volgens Sticks zelf zijn eerste echte soloalbum – zijn eerdere muziek maakte hij steeds met één vaste producer, nu is er een stoet aan producers ingeschakeld. Die aanpak werkt. Dit is weliswaar geen uitgedacht of toonvast conceptalbum, de overgangen zijn af en toe bruusk en zeker niet elk nummer maakt evenveel indruk, maar bovenal is Stickmatic een vitale, niet al te zware plaat geworden.

Sticks’ rapstijl klinkt zoals altijd losjes, kalm en toch vol zelfvertrouwen. Het ene moment horen we hem over een stuiterende beat verklaren dat hij de beste is, dan weer bespreekt hij zijn prille vaderschap over een simpel maar effectief drumloopje, en het volgende moment werkt hij samen met een van de vele sterke gastartiesten. De Vlaamse geweldenaar Zwangere Guy komt langs, de immer stijlvolle Hef uit Hoogvliet, de jonge en indrukwekkende vrouwelijke rapper S10: stuk voor stuk artiesten van wie de loopbaan later is losgebarsten dan die van Sticks, en toch passen ze in dit geheel.

‘Ik zag zovelen gaan/ Helemaal d’r aan/ Niet meer terug komen’, rapt hij op ‘Grijnzen’, een nummer waarop hij onder meer stilstaat bij rappers van de oude stempel. Inderdaad: de artiesten die hiphop in de jaren negentig groot maakten in Nederland zijn allemaal – doorgaans wat verbitterd of verward – van het toneel verdwenen. Stickmatic is een overtuigend bewijs dat Sticks vermoedelijk nooit zo iemand zal worden.


Sticks – Stickmatic