Cubaanse clip

Tegen het einde van de film vraagt hoofdrolspeelster Juliette zich af of er nog wel iemand kijkt. Ze houdt haar hand boven haar ogen en tuurt vanaf het scherm de bioscoopzaal in. Veel ziet ze niet. Het is ook zo donker. Voor de zekerheid zegt ze toch dat de kijkers niet moeten denken dat ze met de regisseur naar bed is geweest. Echt niet.

Het klinkt niet en toch ook weer wel geloofwaardig. Juliette is een mooi, dartel Cubaans meisje van zestien. Dat ze zo vrolijk is, is verbazingwekkend, want haar leven is moeizaam. Haar vader verliet vrouw en gezin voor Amerika om nooit meer terug te keren. Haar moeder pleegde zelfmoord. Juliette werd door haar oma opgevoed. De bittere armoede bestrijdt ze nu door met toeristen naar bed te gaan. Maar met de filmmaker deed ze het niet. Gedurende de hele film flapt ze er van alles uit, maar op een leugen laat ze zich niet betrappen. Dus zal het wel waar zijn.
De debuterende Marcovich is van huis uit cameraman. Hij verdiende zijn sporen bij speelfilms, maar vooral ook bij commercials en videoclips. Die achtergrond is merkbaar. Je zou de film kunnen zien als een clip van speelfilmlengte. Door de film te zien als clip los je meteen het probleem op of de film nu een speelfilm is met documentaire trekken of een documentaire met fictionele elementen. In clips gaat het daar tenslotte niet om. Daar gaat het om de visuele virtuositeit die wervelt rond de persoon van de muzikant. Juliette neemt de positie in van een popster die flaneert door het pittoresk vervallen Havana.
Ook feitelijk kwam ze als clipfigurante binnen het gezichtsveld van de filmmaker. Hij was op Cuba om een clip te maken voor een Mexicaanse zanger. Daarvoor was het Mexicaanse topmodel Fabiola Quiroz ingehuurd. Eenmaal op locatie ontdekte Marcovich bij toeval een meisje dat veel leek op een jongere versie van Fabiola. Hij vroeg haar aan de clip mee te werken. Tijdens die opnamen besefte hij hoe uniek dit Cubaanse meisje was. Hij nam zich voor om middels een geïmproviseerde film te ontdekken wie dit meisje was. Who the Hell is Juliette?
Van meet af aan stond de film in het teken van het entertainmentgehalte van de realiteit. Geheel in de geest van de reality-tv besloot Marcovich ook in te grijpen in het leven van zijn onderwerp. Hij spoort de verdwenen vader van Juliette op en ensceneert een voor haar totaal onverwachte ontmoeting. Een manipulatie om die meest spontane lach en die echte traan in het beeld te kunnen vangen. Maar Marcovich is naast een getalenteerde ook een gewetensvolle filmmaker. Hij exploiteert Juliette niet meer dan zij hem, en samen nemen ze het op tegen de valse mediasentimenten en de lafhartigheid waarmee de meeste mensen zich een weg door het leven zoeken. Juliette had niet veel te kiezen, maar binnen haar beperkte mogelijkheden koos ze niet bepaald de weg van de minste weerstand. Ook Marcovich koos als filmmaker de weg met de meeste onzekere factoren. Hij liet zich in zijn monument voor een ongewoon gewoon Cubaans meisje leiden door zijn instinct.
Het resultaat bewijst dat hij daar goed aan heeft gedaan. Het is niet alleen onderhoudend en een lust voor het oog, het laat ook onverbloemd de kaalheid van Castro’s paradijs zien. En meer dan dat. Door ook het model Fabiola te blijven volgen en door ontmoetingen te organiseren tussen Fabiola en Juliette in Mexico, gaat de film over meer dan een vader- en moederloos meisje uit Cuba. Hij gaat over de verscheurdheid van een half continent dat in een exotische wanhopigheid aan de andere helft hangt: de helft die het rijkste en machtigste land van de wereld is. Waarin een kleine spontane film groot kan zijn.

  • Soms ga je gewoon naar de verkeerde film. Dan heb je vaag opgevangen dat The Real Blonde van Tom DiCillo een originele satirische film over het onafhankelijke filmmaken in New York is. Nou niet dus. Voorspelbaar relatiegeleuter en andere foute grappen.
  • Lars von Trier maakte vier nieuwe afleveringen van The Kingdom, die een bescheiden filmtheater-release krijgen als The Kingdom II. Steevast wordt deze vernieuwende, schijnmystieke en burleske soap vergeleken met de cult-televisieserie Twin Peaks van David Lynch. Dat moest maar eens afgelopen zijn. The Kingdom II valt alleen met The Kingdom I te vergelijken.