Kaapstad – In een tweet vergeleek Ace Magashule de strijd rond zijn positie als anc-bobo met een schaakpartij. Een belabberde metafoor – in de praktijk bleek het gewoon blufpoker, met Ace als verliezer.

‘Ace’ is de secretaris-generaal van het anc, de een-na-hoogste positie binnen de partij die al 27 jaar regeert en wier geloofwaardigheid tot beneden het vriespunt is gedaald vanwege de schokkende corruptie. Magashule is fel gekant tegen de pogingen van partijleider (en staatshoofd) Cyril Ramaphosa om schoon schip te maken. De belangrijkste reden is dat hij, Ace, wordt gezien als een van de meest corrupte politici. Eind vorig jaar werd hij gearresteerd. Hij kwam op borgtocht vrij, maar inmiddels zijn er 74 aanklachten wegens fraude en corruptie tegen hem ingediend. Volgens het doorwrochte boek Gangster State is dat slechts het topje van de ijsberg.

Indachtig de anc-beginselen moeten partijleden tegen wie juridische aanklachten lopen op non-actief worden gesteld, totdat er duidelijkheid is over de schuldvraag. Ace gooide zijn kont tegen de krib. Hij weigerde om vrijwillig op te stappen en kreeg steun van veel anc’ers die in hetzelfde schuitje zitten en inmiddels bekend staan als de groep die Radical Economic Transformation (ret) voorstaat, een opwindend klinkende term die moet verhullen dat het hier politici betreft die het vege, corrupte lijf proberen te redden.

Ace kreeg dertig dagen om de eer aan zichzelf te houden. Maar hij besefte dat een schorsing het einde van zijn politieke carrière betekende. Hij besloot om hoog spel te spelen, rekenend op de steun van zijn ret-kameraden wier politieke loopbaan nu eveneens aan een zijden draadje hangt. Kortom, hij weigerde om terug te treden. Toen de partijtop hem deze maand schorste, kwam hij met zijn tweet over de schaakpartij. Maar zijn tegenzet had niets met de finesse van schaken te maken. Zijn ace was: als Ramaphosa mij afzet, dan zet ik hém af!

Zuid-Afrika dreigde af te glijden naar het niveau van een bananenrepubliek met een imploderend anc. Maar uiteindelijk bleek Ace een keizer zonder kleren. Hij kan Ramaphosa niet eigenhandig afzetten. En de markten reageerden niet op zijn bravoure. Symbolisch voor zijn nieuwe status was het afsluiten van zijn Zoom-verbinding met een cruciale anc-vergadering afgelopen weekend. Eindelijk, zo lijkt het, kan Ramaphosa beginnen met de wederopbouw van het gehavende land.