Daar moet je bolkestein voor heten

Bolkestein pleit voor afschaffing van het ziekenfonds in het jaar 2015. Om zo'n uitspraak, gedaan op een feestje van farmaceuten, op de voorpagina van de NRC te krijgen en de betreffende rede op de opiniepagina van de Volkskrant, moet je minstens F. Bolkestein heten. Als die wat zegt over het ziekenfonds van twintig jaar later, kun je dat maar beter nu alvast prominent gebracht hebben. Kunnen ze tegen de tijd dat het zover is in ieder geval niet zeggen dat je hebt zitten slapen.

Bolkesteins stelling luidt dat het ziekenfonds weg moet omdat het een ‘fonds voor arme mensen’ is dat de tweedeling in de samenleving bevordert. In plaats daarvan wenst hij dat iedereen zich particulier verzekert. Wie de premie voor die verzekering niet kan betalen, kan bij de belastingdienst een ziektekostensubsidie aanvragen. Ongeveer zoals men huursubsidie aanvraagt.
Op zichzelf is het al vreemd een verzekering die twee derde van de Nederlandse verzekerden omvat, een fonds voor arme mensen te noemen. Er is zoiets als 'nieuwe armoede’, dat is waar, maar om daar nu gelijk maar twee derde van de bevolking onder te scharen…
Maar serieus. Bolkesteins redenering loopt als volgt. Eerst geeft de VVD-leider een reeks getallen over de gezondheidszorg. De vraag naar zorg neemt toe, omdat er in het jaar 2030 sprake zal zijn van een verdubbeling van het aantal ouderen. Het aanbod aan zorg neemt toe omdat de ontwikkelingen op medisch-technologisch gebied steeds meer mogelijk maken. Er is dus een goede afweging nodig tussen kosten en baten. Vervolgens voert Bolkestein de drie toekomstscenario’s van het Centraal Planbureau ten tonele en constateert op grond daarvan dat in alle drie de scenario’s de kosten van de gezondheidszorg zullen stijgen van 8,5 procent van het bruto binnenlands produkt nu tot ongeveer elf procent in 2015. Voor wie weet dat de kosten van de gezondheidszorg in de geindustrialiseerde wereld op dit moment zo rond de tien procent van het BBP ligggen, is dat een niet al te verontrustend gegeven. Maar goed. Zijn die kosten een probleem? Leveren Bolkesteins voorstellen een goedkoper en bereikbaarder gezondheidszorg op? Op geen van deze vragen krijgen we antwoord. Wat krijgen we wel? De mededeling dat de VVD met succes het plan-Simons naar het rijk der fabelen verwees. (Teveel eer, vraag daar het CDA maar eens naar.) De mededeling dat de overheid bij particuliere verzekering en kostendekkende premies tenminste niet meer hoeft te subsidieren. (Dat dat niet leidt tot lagere maar tot verschuivende kosten van de overheid laat Bolkestein onvermeld.) En dat er kortom geen problemen in de gezondheidszorg zullen ontstaan als het ziekenfonds maar wordt afgeschaft. Met andere woorden: in de hele rede is geen enkel probleem te signaleren dat om deze oplossing vraagt.
Wat Bolkestein niet vermeldt, zijn de problemen die zijn oplossing veroorzaakt, zoals de enorme premies die mensen met een slechte gezondheid in zo'n systeem zullen moeten betalen en de gevolgen die dat heeft voor de staatskas die al die mensen moet gaan compenseren. Ziedaar het 'plan-Bolkestein’.