Dag tegen de cultuur

‘Maar als dat wegvalt gaat een kaartje voor een voorstelling misschien wel tachtig euro kosten! Zeg dan maar dag tegen de cultuur.’
'Waarom dan?’
'Dan gaat niemand meer naar het toneel, niemand meer naar een concert.’
'Ja, en?’
'Doe niet zo flauw. Jij hebt toch altijd zo'n grote mond over cultuur? Nou, die is er dan niet meer.’
'Ik ben best bereid voor iets wat heel goed is tachtig euro te betalen… Ik beweer ook altijd dat ik best duizend euro kijk- en luistergeld wil betalen voor een goede publieksomroep.’
'Maar er zijn mensen die het minder hebben dan jij en die kunnen dan geen tv kijken en die kunnen dan niet naar het toneel.’
'Als er geen toneel meer is, kan niemand meer kijken. En anders is het een geval van jammer. Dan zie ik Hedda Gabler niet op het toneel, maar op dvd. Is er ooit onderzoek gedaan naar hoeveel werklozen het gesubsidieerde
toneel bezochten? Als ik in het theater ben, of in het Concertgebouw, zie ik alleen maar mensen die makkelijk twintig euro meer zouden kunnen betalen. En ik weet toevallig ook iets van zaalhuren af. Die huren moeten ook naar beneden.’
'Jij vindt het dus niet erg als bijvoorbeeld het Concertgebouworkest ophoudt te bestaan.’
'Als ik overal lees dat het Concertgebouworkest het beste orkest ter wereld is, dan begrijp ik niet dat het Concertgebouworkest zichzelf niet kan bedruipen. Als ze dat inderdaad niet kunnen, dan moet het Concertgebouworkest maar weg. Ik moest in New York voor een concert van Alfred Brendel 120 dollar betalen. Dat was een goedkope plaats. Dat had ik er graag voor over. Ongeveer twee maanden geleden gaf Brendel een lezing in het Muziekgebouw. Over Beethoven. De zaal was niet eens vol. Het kostte bijna niks. Ik dacht: Nederland verdient een Brendel niet. Als je zo'n zaal alleen maar vol krijgt met subsidie, wat ik niet geloof, dan maar niet.’
'Dat marktdenken. Ben je er nu nog niet van overtuigd dat dat destructief is, voor alles?’
'Ik ben niet ideologisch tegen subsidies. Ik heb geen ideologie. Mijn eigen boeken verkopen niet. Heb ik dus slechte boeken geschreven? Dat weet ik niet, ik vind van niet. Maar zou ik dan daar op een of andere manier subsidie voor moeten hebben? Ik vind van niet. Ik moet een nieuw boek schrijven en kijken of ik daarmee een betere verkoop behaal.’
'Opnieuw, we dwalen af. Jij vindt dus dat je kunt bezuinigen op de kunst.’
'Ja.’
'Dat is een aanslag voor de cultuur.’
'Dat zeg je steeds, maar dat geloof ik niet. In Amerika worden nog steeds de beste films gemaakt, publiceren de beste schrijvers, spelen de beste acteurs…’
'Amerika heeft 260 miljoen inwoners, wij zeventien miljoen.’
'Misschien hebben we dus niet zoveel cultuur nodig. Hoe vaak ben jij het afgelopen jaar naar het Concertgebouworkest geweest? Nul keer. Vorig jaar? Nul keer. Wij gingen naar de film. Wij kochten dvd’s voor negentien euro, of we gingen ze downloaden. De Nederlandse cultuur is negentig procent snobisme en tien procent interesse. Dat kun je zien als je de boekenverkoop analyseert. Men koopt wat in de mode is, juist wanneer het highbrow-kunst betreft. Wat is het laatste boek dat jij hebt gekocht? Het diner van Herman Koch. Toen waren er al weet ik hoeveel honderdduizend van verkocht.’
'God, wat wordt Nederland een arm land als mensen als jij het voor het zeggen krijgen.’
'Heerlijk, al die creativiteit die ontwikkeld gaat worden.’