Brits rolmodel

David Beckham, de nieuwe man

Groot nieuws en het is officieel, wetenschappelijk althans, bewezen. Anno 2003, na meer dan anderhalve eeuw feministische strijd, is hij er: de geëmancipeerde man is geboren en hij is… een voetballer.

Wat gepokte en gemazelde feministen wellicht niet voor zoete koek zullen slikken, wordt door Britse wetenschappers wel degelijk beweerd: topvoetballer David Beckham is het meest invloedrijke rolmodel voor de contemporaine Engelse man en hij is geëmancipeerd tot in de zorgvuldig onderhouden teennagels van de voeten waarmee hij zijn club grootse voetbaloverwinningen bezorgt.

Onderzoekers van twee Engelse universiteiten volgden de aanvoerder van het Engelse voetbalteam al langer en verzamelden volgens wetenschappelijke methodes gegevens over hoe Beckham als mooi maar ook een beetje dom jongetje zijn entree in de voetbalwereld maakte. Ze bestudeerden hoe Beckham aan de schandpaal werd genageld nadat hij op het wereldkampioenschap van 1998 in Frankrijk een onnodige rode kaart had gekregen en zijn verzwakte team vervolgens van Argentinië verloor — zo verspreidde een tabloid zijn afbeelding als achtergrond voor dartborden, hing een andere een pop van Beckham een strop om en verhing Barbertje vervolgens voor een pub. De onderzoekers bestudeerden hoe Beckham met zijn briljante passes het volk toch weer terugwon en trouwde met Victoria, een lid van het tienermeisjesbandje Spice Girls, die ervoor zorgde dat elke krant voortaan niet alleen een voetbal- maar ook een societyverslaggever op de stervoetballer af moest sturen.

Hadden de wetenschappers eerst hun handen vol gehad aan het volgen van voetballer Beck ham, met de entree van Posh Spice in zijn leven stapelden de nieuwe onderzoeksgegevens zich op. Victoria, iemand die zich het liefst vertoont vermomd als slachtoffer van een hongersnood — graatmager en met een afgescheurd vodje om — zaaide verwarring door de held eerst zijn goddelijke blonde lokken te laten afscheren, vervolgens een hanenkam op zijn hoofd te toveren en hem nu weer met een uitgegroeide indianentooi te laten ronddribbelen. Daarmee bezorgde ze tevens de Engelse kappersindu strie een tijdperk van golden years: een nieuw Beckham-kapsel staat garant voor wekenlang volle kapperszaken. Victoria’s man is haar kunstwerk, gekneed en gekleed hoe zij dat wenst. Zo toog zij door party-land, met aan haar ranke pols haar trofee en fashion accessory David Beckham. Plotseling verscheen ’s lands beste voetballer op leren slippers en in sarong, voor de trendvolger mode uit het Oosten, voor de niet-modieuze voetbalkijker toch in de eerste plaats niets anders dan een rok. Een rok! De beste voetballer van het land droeg vrouwenkleren!

Hoe deze aardverschuiving in het mannelijkheidsbeeld te interpreteren? Dr. Andrew Parker van Warwick University laat zich er nu over uit in de Engelse pers: «Door het tarten van verwachtingspatronen zoals welke kleren mannen behoren te dragen, heeft hij (Beckham — sp) geholpen een complex nieuw concept van mannelijkheid te creëren. Dat nieuwe concept is al begonnen met het veranderen van het mannelijk gedrag en het heeft de potentie een hele generatie van jonge mannen die hem bewonderen aan te moedigen zich meer als hem te gedragen.»

Het gaat hier dus niet zomaar om een paar kleren. David Beck ham laat zich kennen als de eerste voetballer die zich niet geneert om door homo’s als lustobject te zijn verkozen en, belangrijk verschil, hij toont gevoelens ook als hij niet scoort. Openlijk praat hij over de liefde, over zijn onzekerheden en over baby’s. Doordat hij dat durft, zo analyseerden de wetenschappers, voelt iedereen dat Beckham eigenlijk juist een stuk stoerder is dan de macho van verderop in de straat. Volgens de onderzoekers is het nieuwe concept van mannelijkheid dat Beck ham de opgroeiende Engelse jeugd voorhoudt een amalgaam van moderne en ouderwetse waarden. Beckham is een new man (verzorger, meevoelende partner, bedreven vader), een new lad/dad lad (voetbalheld, modieuze vader, in het oog springend consument) maar ook is hij nog een old industrial man (loyaal, toegewijd, stoïcijns, kostwinnaar).

Is dit de nieuwe man? Is dit dan het geëmancipeerde nieuwe rolmodel waar generaties feministen op gekleid en gehamerd hebben?

In dat geval is het interessant om ook te bekijken wat voor iemand de vrouw van de nieuwe man is. Dat kan gemakkelijk, want naast de rij boeken over en de autobiografie van haar man plaatste mevrouw Victoria Beck ham alweer enige tijd geleden ook een autobiografie die om te smullen is voor de Beckham- watcher. Daarin vertelt zij onverbloemd hoe de natie de echtgenote van «de nieuwe man» ziet: zij is «de meest gehate vrouw in Engeland». Helaas is voor dit gegeven (vrouw maakt man tot geëmancipeerd rolmodel, massa gaat haar vervolgens haten) nog geen wetenschappelijk onderbouwde verklaring voorhanden. In haar boek (lieflijk getiteld Learning to Fly) vertelt Victoria hoe haar jeugddroom, popster worden, uitkwam door hard werken en laat ze zien dat zij verantwoordelijk is voor de grote successen van haar man. Als hij haar op de tribune kan zien, speelt David beter, zo vertelt ze. Dus gaat ze, hoe grof ze ook wordt behandeld door het publiek en hoezeer ze ook lijdt onder het lawaai en geweld in het stadion. Voor David en Engeland offert ze zich op en neemt ze plaats in het stadion. Kijkend naar David en denkend aan Engeland.