De 20 boeken die ons denken veranderden: de enquête

Afgelopen weeek presenteerden wij ons boek De twintig boeken die ons denken veranderden in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

Medium 9789061319207.img

De komende dagen publiceren we de teksten die onze redacteuren uitspraken over hun favoriete boek: van Betty Friedans The Feminine Mystique tot Samuel Huntingtons The Clash of Civlizations tot Free to Choose van het echtpaar Friedman. Soms ging het ook om het boek ‘they loved to hate’, het boek van hun meest geliefde vijand.

Dit is ook het moment om de uitslag te presenteren van de enquête die wij onder _Groene-_lezers hielden over wat volgens hen het boek is dat ons denken het meest veranderde. Eerst wat statistiek: 384 mensen vulden de enquête in; 283 mensen stemden op een boek uit onze selectie; 101 mensen kozen voor een ander boek.

Dit is de top-tien volgens _Groene-_lezers:

  1. Simone de Beauvoir, Le deuxieme sexe - 14,06%
  2. Michel Foucault, Folie et déraison - 9,64%
  3. Edward Said, Orientalism - 9,11%
  4. Hannah Arendt, Eichmann in Jerusalem - 8,85%
  5. Naomi Klein, No Logo - 4,43%
  6. Samuel Huntington, The Clash of Civilizations - 3,91%
  7. Richard Dawkins, The Selfish Gene - 3,91%
  8. Herbert Marcuse, One-Dimensonial Man - 3,39%
  9. Robert Putnam, Bowling Alone - 3,13%
  10. Francis Fukuyama, The End of History and The Last Man - 2,86%

De tweede sekse van Simone de Beauvoir kreeg verreweg de meeste stemmen. Het boek uit 1949 is het oudste uit onze selectie; je zou dus kunnen zeggen dat de meest bewezen intellectuele klassieker is bekroond. Dat geldt in zekere zin ook voor de boeken van Michel Foucault, Hannah Arendt en Edward Said, die respectievelijk in 1961, 1963 en 1978 verschenen. Daarna is er sprake van een grote sprong: No Logo van Naomi Klein en The Clash of Civilizations van Samuel Huntington werden in de jaren negentig gepubliceerd.

Overigens is het ook opvallend welke boeken uit onze selectie nauwelijks stemmen kregen. Free to Choose van Milton & Rose Friedman uit 1980 kreeg bijvoorbeeld slechts één stem. Is het toeval dat dat het meest ‘rechtse’ boek op ons lijstje is? Deze bijbel van het vrijemarktdenken was wel het favoriete boek van Ronald Reagan; de ideeën van Uncle Friedman waren hoe dan ook de grote inspiratiebron voor het reaganism en thatcherism.

Dan de ‘andere’ boeken waarvoor in de enquête gekozen werd. Veel daarvan vielen niet binnen de criteria die wij onszelf hadden opgelegd: eigentijdse non fictie-klassiekers, gepubliceerd na de Tweede Wereldoorlog, die een grote weerklank vonden in de publieke arena. Bij de 101 suggesties die we kregen werden bijvoorbeeld standaardwerken van Marx, Hegel, Nietzsche en zelfs Plato genoemd. En romans van Tolstoj tot Robert Pirsigs Zen and the Art of Motorcycle Maintenance.

Opmerkelijk is vooral dat die 101 suggesties zo divers waren. Slechts een paar boeken werden meerdere keren geopperd. Die van Ayn Rand bijvoorbeeld, zowel The Fountainhead (uit 1943 en dus eigenlijk te ‘oud’ volgens onze criteria) als Atlas Shrugged (uit 1957). Bovendien zijn het romans, al kun je ook beweren dat ze zo betogend zijn dat ze wel hadden mogen meedingen.

Een aantal boeken werd twee keer voorgedragen: Steven Pinker, The Better Angels of Our Nature uit 2011 over de afname van geweld; Jane Jacobs, Rise and Fall of Great American Cities uit 1961; Alice Miller, Het drama van het begaafde kind uit 1979 en Naomi Klein met The Shock Doctrine uit 2007, terwijl wij kozen voor haar No Logo uit 1999.

Het alternatieve boek dat eruit sprong is Guns, Germs and Steel: The Fates of Human Societies uit 1997 van Jared Diamond. Daarin doet hij een poging te verklaren waarom beschavingen lang hebben bestaan of nog bestaan en andere beschavingen hebben veroverd.


U kunt De twintig boeken die ons denken veranderden kopen voor €19,95 (inclusief verzendkosten)