De aanval op Gülen is begonnen

Istanbul – Het heeft even geduurd, maar de jacht op de mannen van de Gülen-beweging is van start gegaan in Turkije. Meer dan honderd politiefunctionarissen zijn de afgelopen week in de boeien gezet en naar de gevangenis afgevoerd. Premier Tayyip Erdogan heeft hiermee een eerste klap uitgedeeld aan zijn rivaal in Pennsylvania. De vraag is hoe de prediker Gülen gaat terugslaan.

Tien jaar lang waren Erdogan en Gülen bondgenoten. Deze coalitie was mogelijk omdat Erdogan immer de massale steun van het electoraat had en Gülen dankzij de op zijn scholen opgeleide mannen en vrouwen een immens netwerk had weten te creëren binnen het staatsapparaat. Door die krachtenbundeling werd het Turkse leger uit de politiek verdreven en werden de seculiere bestuurders uit het onderwijs en de bureaucratie gegooid. Maar toen de overwinning compleet was, gingen deze nieuwe bazen van Turkije met elkaar in gevecht. Erdogan dreigde met het sluiten van de scholen van Gülen. De mannen van Gülen reageerden met de publicatie van de tientallen afgeluisterde telefoongesprekken waaruit de corrupte zaken van de premier en zijn naaste kring blijken.

De regeringspartij heeft sinds het uitbreken van dat corruptieschandaal in december vorig jaar flink aan de weg moeten timmeren om politie en justitie zodanig te hervormen dat een aanval op de Gülen-beweging mogelijk werd. Vorige week was het dan zover: tientallen hoge politiefunctionarissen werden door hun collega’s gearresteerd. De arrestanten gingen in rustige houding mee, hieven de in de boeien geslagen armen omhoog en riepen naar de camera’s: ‘Wij hebben geen geld gestolen. Vader, moeder, jullie zoon heeft niets gedaan waar jullie je voor zouden moeten schamen. Ik heb enkel dieven en terroristen opgespoord.’

‘Wordt deze operatie binnenkort uitgebreid?’ werd aan de premier na de arrestaties gevraagd. De sterke man van het land antwoordde dat dat zeer waarschijnlijk gaat gebeuren. De Turkse pers speculeert over grootscheepse arrestaties bij justitie en media.

Nu rijzen er een aantal vragen: hoeveel gewicht heeft Gülen nog bij de politie en de rechterlijke macht? Heeft hij in de veertig jaar dat hij leerlingen opleidt en die binnen de staat plaatst ook aan het leger gedacht? Kan hij soms via dat leger terugslaan?

De zakenman Eren Yayla weet de antwoorden ook niet. Op zijn kantoor in Istanbul leest hij vluchtig de koppen van de kranten en zegt opgewekt: ‘Erdogan en Gülen zullen elkaar de komende jaren kapotmaken. Wacht maar af, over vijf jaar krijgen de seculieren de macht terug in Turkije. Het volk zal inzien dat de politieke islam dit land niets kan brengen. De rationele seculieren zullen bij de verkiezingen in 2019 de lachende derde worden.’