Voetbal

De angst vanaf elf meter

Clarence Seedorf heeft het weer gedaan. In de finale om de wereldbeker speelde zijn club AC Milan tegen het Argentijnse Boca Juniors, de club waar Maradona zijn eerste successen vierde. Na de verlenging was de stand nog altijd gelijk, 1-1. Een strafschoppenserie van vijf volgde. En ja, het gebeurde echt: Seedorf meldde zich onvervaard bij zijn coach Ancelotti om de verantwoordelijkheid op zich te nemen. Vreemd genoeg stemde de coach toe, terwijl Seedorf nog maar een half jaar geleden onder diezelfde man faalde, in de penaltyreeks van de Champions League-finale tegen Juventus.

De ellende begon op 24 juni 1996, toen Seedorf op het Europees kampioenschap — toen er gedonder was over de zogenaamde «kabel» Kluivert-Davids-Seedorf — als enige van de tien strafschopnemers faalde in de reeks die de kwartfinale besliste. En op 2 april 1997 kreeg hij naar eigen zeggen tijdens de wedstrijd van het Nederlands elftal tegen Turkije plotseling een teken van God, waarop hij, tegen de afspraak in, de aan Nederland toegekende strafschop nam. Hij schoot over de goal, in de 86ste minuut.

Met zijn strafschoppen zet Seedorf de dominante angst these in het voetbalspel op losse schroeven. Kenners, journalisten en toeschouwers waren het, tot het geval Seedorf althans, met elkaar eens: voetbal is oorlog, maar er zijn in het spel regels uitgevaardigd. Die creëren zowel de angst om te falen als de mogelijkheid om te excelleren. Zo krijg je bij een strafschop maar één poging, kun je de bal alleen vanaf elf meter schieten en moet je dit met je voeten doen. De angst-vanaf-elf-meter moet je «bedwingen», zo zegt de voetbalkenner, om effectief te kunnen zijn. «Seedorf kon angst vanaf elf meter opnieuw niet bedwingen», kopte een landelijk dagblad deze week. Maar dat is maar de vraag. Het wonderlijke van Seedorf blijkt nu juist te zijn dat hij geen strafschoppenangst kent. Toch mist hij altijd.

De gangbare angstthese moet op de schop — door toedoen van het geval Seedorf. Juist de angst voor de elf-meter had zijn teams kunnen behoeden voor de afgang. En hemzelf. Jezelf met doodsverachting in de baan van een schot gooien is vruchtbaar. Verachting voor de penalty-angst is funest. Clarence, laat de angst regeren.