De architectuur van de angst

Jeruzalem - Het lijkt reverse engineering. Eerst bouwde Israël de afscheiding. Hekken met elektronische sensors en camera’s verrezen op de grens met Libanon, Syrië en Egypte, een hoge muur rond de Gazastrook en een veiligheidshek rond de Westoever.

De Palestijnen en andere vijandige buren werden buiten de deur gehouden en het aantal terroristische acties in Israël werd gereduceerd. De gemiddelde Israëliër neemt maar voor lief dat de veiligheidsredenen later deels uit de duim bleken te zijn gezogen en dat de loop van het hek werd bepaald door financiële en vastgoedbelangen (het hek loopt voor tachtig procent door de Palestijnse gebieden).
Die gemiddelde Israëliër vond de afscheiding zelfs niet voldoende. Hij bouwde nog meer muren en toegangspoorten binnen Israël zelf; rond de mosjavim (dorpen), de huizen en de luxueuze appartementsgebouwen in de steden. De huizen kregen hekken, de hekken bewakers, de bewakers bewakingssystemen.
Toen de Israëliërs alles hadden omheind en beveiligd keken ze om zich heen en de twijfel groeide aan het politieke nut. Hun uitzicht was gewapend beton. Wat had deze architectuur van de angst hun opgeleverd? Sommigen zagen in deze claustrofobische werkelijkheid de symboliek. Joden waren meer dan zestig jaar geleden uit de getto’s van Warschau en Vilna gevlucht om in Israël weer een nieuw getto te bouwen. Anderen zochten naarstig naar een concrete oplossing. Die diende zich onlangs aan in de vorm van het ‘Camero Xavier 400 systeem’, een Israëlische uitvinding die door muren mensen kan waarnemen. Het toepassingsbereik is onbegrensd en stelt de gemiddelde Israëliër in staat om op grote afstand en zonder angst naar zijn vijanden te kijken. Maar ook om een diepgaand onderzoek te doen naar bijvoorbeeld de seksuele prestaties van zijn buren; een soort ‘Big Brother’ met bijvoorbeeld de baas, een familielid of je beste vrienden in de hoofdrol. Of dit elektronisch voyeurisme inbreuk maakt op de privacy van personen? Ach, in deze tijd van Verlichting en collectivisme heiligt het doel de middelen. En de commerciële toepassing is niet het enige doel.
‘Deze technologie redt levens en is een operationeel succes’, zegt David Gazelle, de vice-president van Camero. Dankzij de Xavier 400 bevrijdde de politie onlangs een gekidnapt meisje. Toen men zag dat de kidnapper naar de wc ging, viel de politie binnen.
Hoe je het wendt of keert, het blijft reverse engineering. De Israëlische muur leidde tot de Xavier 400 die een meisje bevrijdde en van Israël weldra het meest open en doorzichtige land ter wereld maakt. Of dat de ruim drieënhalf miljoen Palestijnen zal helpen, die al jarenlang opgesloten zitten? Met techniek is alles mogelijk.